راهکار خروج از آشفته بازار زعفران

۵ آبان ۱۳۹۹ کد خبر : 2617
داستان واسطه‌ها و واسطه‌گری در تمامی حوزه‌ها و مخصوصا اقتصاد کشاورزی داستانی غم انگیز و سابقه‌دار برای قشر زحمتکش و پرتوان جامعه است و توانسته نشاط این جمعیت عظیم تولیدکننده را به تاریکی و یاس و ناامیدی سوق دهد. همواره کشاورزان به علت فقدان اطلاعات کافی از نحوه فروش، قیمت بازار، مشتریان هدف و عدم سازماندهی در فرآیندهای برداشت، برنامه‌ای برای فروش محصول خود به طور شایسته ندارند و اینجاست که واسطه‌ها از فضا و سردرگمی این قشر محروم استفاده کرده و عرصه را برای تولیدکننده گران‌ترین ادویه دارویی جهان تنگ می‌کنند.

بسیار از این جنس سخن‌ها گفته شده است؛ اما راهکار چیست؟ راهکار بسیار ساده، تجارت منصفانه یا عادلانه با نقش‌پذیری کشاورز است که این الگو تجربه موفق در بسیاری از کشورها در جهت حذف واسطه‌گری و عدالت در تولید، فروش و کیفیت محصول است. در دنیا جهت تولید برخی از محصولات، فرآیندی به نام تجارت منصفانه طراحی و تعریف شده است که در تمامی مراحل تولید تا عرضه، به انسان و محیط زیست احترام گذاشته شده، همچنین شفافیت باعث تقویت همه جانبه بازیگران واقعی برای ایجاد کسب و کارهای موفق و پر رونق و در عین حال عادلانه شده است.

در این سیستم، شبکه‌ای از تعاونی‌ها، شرکت‌های بازاریابی، انجمن‌های تولیدکننده، واردکننده و خرده فروشان در فضایی روشن حمایت از تجارت منصفانه را تضمین می‌کنند. این شبکه می‌تواند در بهبود معیشت، عدالت و رفاه تولیدکنندگان نقش آفرینی کرده و دست واسطه‌ها را در طول زنجیره تولید تا مصرف برای همیشه قطع کند.

خبر خوش این که در سال‌های اخیر چند طرح مطالعاتی با محوریت چند محصول ویژه نظیر زعفران، پسته و خرما با همکاری موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی و موسسه کیفیت رضوی با عنوان نشان طیب در این جهت اجرا و در حال حاضر آماده خدمات رسانی است، در این طرح علاوه بر تمامی ملاک‌های تجارت منصفانه نکاتی از آموزش‌های دینی، قرآنی و اخلاقی از این زنجیره تا مصرف حمایت می‌کند. هم اینک در حوزه زعفران این نشان علاوه بر حمایت از کشاورز حمایت جامعی نیز از مصرف کنندگان آن در سراسر جهان داشته تا محصولی سالم، با کیفیت و عاری از هر آلایندگی را مصرف کند و به آنها این تضمین را می‌دهد که در کلیه مراحل تولید تا عرضه این محصول کلیه حقوق انسان و طبیعت رعایت شده است.

اما متاسفانه در حوزه برندسازی زعفران بسیار کم کار بودیم و همیشه بازی را به برندهای مطرح خارجی باختیم، البته چند شرکت داخلی همیشه پر توان و با انگیزه در این حوزه‌ها حضور دارند اما برای کشور ایران که تولیدکننده 90 درصد زعفران جهانی است، این تعداد در شان آن نیست. لذا با ایجاد تبلیغات و سرمایه‌گذاری و حمایت از صادرکنندگان ما که بعد از خروج محصول از مرزها بی پشتیبان و تنها هستند، باید کاری کرد؛ چرا که محصول صادراتی زعفران خدماتی در بیرون مرزها نداشته و در فضای نابرابر با دیگر برندهای جهانی در حال رقابت و کار هستند. باید از این نقش آفرینان حمایت‌های مالی، کنسولی و حقوقی به عمل آید که بتوانند عملکردی قوی در مواجهه با موجی از مشکلات داشته باشند.

ایجاد کنسرسیومی از تولیدکنندگان بین‌المللی و صادرکنندگان می‌تواند بازار زعفران را در کل جهان ساماندهی کند. در این رابطه طرحی به عنوان سازمان کشورهای صادرکننده اوسک OSEC مطرح شده که در صورت اجرایی شدن می‌تواند ایران را علاوه بر بزرگترین تولیدکننده زعفران به عنوان بزرگترین صادرکننده آن مطرح کند. موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی نیز آمادگی به اشتراک گذاری تمامی تجارب 30 ساله خود در خصوص تولید و فرآوری گیاه زعفران و ایجاد ارزش افزوده را دارد و از کلیه نقش آفرینان این حوزه حمایت علمی و دانشی می‌کند.

عضو هیات علمی موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۵ آبان ۱۳۹۹, ۱۳:۰۷


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها