چالش‌ کرونا و دغدغه‌هایی برای اقتصاد خراسان

۲۰ اسفند ۱۳۹۸ کد خبر : 2527
با گسترش ویروس کرونا در 98 کشور جهان و افزایش شمار مبتلایان به بیش از 105 هزار نفر و مرگ تاسف‌انگیز بیش از سه هزار و 500 نفر در سراسر جهان(تا لحظه نگارش این یادداشت)، بررسی ابعاد اقتصادی این موضوع با هدف تصحیح تصمیم‌گیری‌ها در شرایط کنونی ضروری به نظر می‌رسد.

 

 

شرایط کشورمان ایران نیز با ثبت نزدیک به شش هزار مبتلا و جان باختن حدود 150 نفر از هموطنان عزیزمان، در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارد.

تاکنون مراجع رسمی، آمارهای دقیقی از خسارات اقتصادی ناشی از انتشار ویروس کرونا اعلام نکرده‌اند، اما رئیس صندوق بین‌المللی پول به موازات رشد این بیماری، پیش‌بینی کرده بود که اقتصاد چین در اثر گسترش ویروس کرونا در فصل اول سال جاری میلادی ضربه محسوسی را تجربه خواهد کرد و از سیاست‌گذاران کشورهای مختلف خواسته بود تا اقدامات عاجلانه‌ای را برای مقابله با این بحران در سرلوحه کار خود قرار دهند.

اگرچه این روزها، به درستی موضوع حمایت و همراهی کامل با کادر درمانی و خادمان خط مقدم مقابله با کرونا در دستور کار کشور قرار دارد؛ اما توجه به متغیرهای اقتصادی و مولفه‌های مهم پولی و مالی کشور می‌تواند باعث سرعت بخشیدن به خروج از بحران و بازگشت به مسیر پیشرفت شود.

خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها کاهش 5 درصدی تولید ملی کشور در اثر شیوع این بیماری را نشان می‌دهد؛ این در حالی است که چین به عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران در مقایسه با ایران هم در بعد اقتصادی و هم در بعد سیاسی وضعیت بدتری را تجربه خواهد کرد. حذف بیش از دو میلیارد سفر که یک سمت آن کشور چین بوده ‌است؛ آثار اقتصادی قابل محاسبه و معناداری را در کوتاه مدت برای این کشور به همراه خواهد داشت؛ هزینه مقابله با این بیماری نیز حدود 300 میلیارد دلار برای چین برآورد شده‌است، از طرفی کاهش تولید و تعطیلی برخی کارخانه‌ها کلیت اقتصاد این کشور را در رکودی کوتاه مدت و مقطعی فرو خواهد برد.

در ایران نیز کاهش تولید ملی و به دنبال آن کاهش درآمد ملی در ایام پایانی سال منجر به محدودیت در مصرف خانوارها شده و مواردی چون ضرورت قرنطینه در منازل و کاهش مراسم و مناسبات دسته جمعی نیز به کاهش مصارف جامعه منجر خواهد شد.

با توجه به روند کاهنده در رشد آمار کرونا در چین و تمایل بازارهای حقیقی به بازگشت به مقادیر اولیه، به نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۰ روند غیرمعمولی به خاطر ویروس کرونا در اقتصاد جهان شاهد نباشیم ولی این موضوع در ارتباط با ایران اندکی متفاوت است؛ اقتصاد ایران در شرایطی میزبان این پدیده شوم شده که در باور بعضی از افراد جامعه، کرونا در ابتدایی‌ترین سطح و به شکل ساده انگارانه‌ای، یک بیماری عادی و شاید ساختگی فرض می شود.

در ایران، اگر طی روزهای آتی (به مثابه آنچه که از مردم کشورمان در روزهای سخت انتظار داریم)، باوری جمعی در خصوص ضرورت توجه صحیح به توصیه‌های بهداشتی و درمانی اتفاق بیافتد و هماهنگی لازم بین مدیریت ملی و مدیریت منطقه‌ای داشته‌باشیم، به طور قطع شاهد بازگشت به مسیر توسعه خواهیم بود.

متاسفانه در خصوص اقتصاد خراسان رضوی، وضعیت تاحدودی متفاوت از دیگر استان‌ها است و به نظر می‌رسد که این خطه بیش از کل کشور، از شیوع ویروس کرونا در حوزه‌های اقتصادی آسیب ببیند، سه دلیل زیر شواهدی بر این ادعا هستند:

  • اول) نقش بارز صنایع پایدار و نوین در اقتصاد خراسان و اتکا به توریست و تجارت در این استان و از دست رفتن یکی از بهترین ایام سال (عید 1399) برای میزبانی از زائران امام رضا(ع) است که آثار منفی و عمیق‌تری بر اقتصاد استان باقی خواهد گذاشت.
  • دوم) ارتباط ناگزیر مردم استان با مرزهای شرقی، حضور تعداد قابل توجهی از مردم کشورهای همسایه و به خصوص افغانستان در استان و احتمال طولانی شدن ریشه‌کنی کامل این ویروس در استان است.
  • سوم) سهم عمده بخش غیر دولتی در اقتصاد استان و عدم امکان حمایت همه جانبه اقتصاد ملی از متضررین بخش خصوصی و بازگشت با تاخیر این منطقه به مسیر تعادلی اقتصاد.

با توجه به موارد فوق و برای پیشگیری از چالش اقتصادی ناشی از بحران اجتماعی موجود و باتوجه به وظایف و اختیارات اداره کل امور اقتصادی و دارایی و نهادهای تابعه خانواده وزارت امور اقتصادی و دارایی، در اولین اقدام نسبت به نحوه محاسبه مالیات بر درآمد هتلداران استان بر اساس اختیارات استانی سازمان امور مالیاتی پیشنهاداتی ارائه شد و در ادامه با توجه به تصمیمات سازمان امور مالیاتی در سطح ملی تسهیل‌گری در حوزه مالیات و درآمدهای مالیاتی دولت برنامه‌ریزی گردید.

در اقدامی پیشرو، بانک ملی استان و برخی از بانک‌های عضو شورای هماهنگی بانک‌ها با افزایش اعتبار خودکار کارت‌های عابر بانک و تغییر در نحوه و کیفیت خدمت رسانی الکترونیکی و کاهش مراجعات حضوری اقداماتی قابل توجه در این شرایط خاص را صورت دادند.

اداره کل امور اقتصادی و دارایی در کنار سازمان مدیریت استان و استانداری در تخصیص به موقع و مدیریت دقیق منابع موجود در استان با توجه به روزهای شلوغ پایان سال، لحظه به لحظه در کنار ستاد پیشگیری از کرونای استان بوده و ضمن انجام تمام امور محوله، در باز نشر تصمیمات اقتصادی ملی مرتبط با حوزه فعالیت خود نقش موثری در استان بر عهده داشته است.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان خراسان رضوی

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲۰ اسفند ۱۳۹۸, ۱۴:۲۳


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها