هادی خانیکی در دوره آموزشی «روزنامه نگاری اقتصادی مساله محور» در اتاق مشهد تشریح کرد

نقش رسانه‌ها در بازگشت اعتماد به جامعه

۳۰ دی ۱۳۹۸ کد خبر : 2493
«سقوط هواپیمای اوکراینی و درگذشت جمعی از هموطنان در کرمان تلخی فراوانی داشت و بار دیگر جامعه را به سمت چندقطبی شدن پیش برد و اندوخته بزرگی که از نظر سرمایه اجتماعی در مراسم تشییع شهید سلیمانی ایجاد شده بود، از دست رفت. امروز جامعه ما در شوک به سر میبرد اما تجربه نشان داده که میتوان با کمک سرمایه های اجتماعی، جامعه را ترمیم کرد و نقش رسانه ها در این میان انکارناپذیر است؛ اهالی رسانه باید جامعه شناسی و روانشناسی داغ دیدگی را بدانند». این بخشی از صحبتهای هادی خانیکی رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات در دوره آموزشی «روزنامه نگاری اقتصادی مساله محور» در مشهد بود.

جمعه ای که گذشت، اتاق بازرگانی خراسان رضوی پذیرای جمعی از خبرنگاران و روابط عمومی برخی سازمانها و علاقمندان به حوزه خبر و اطلاع رسانی در این دوره آموزشی بود. هادی خانیکی مدرس این دوره، از بی اعتمادی های شکل گرفته بعد از حوادث اخیر در ایران گفت و تحلیلی از  شرایط موجود ایران ارائه کرد. او از نقش رسانه ها در بازگرداندن اعتماد به جامعه و فاکتورهای لازم برای این اتفاق گفت و البته به نقش رسانه ها در ایجاد زمینه ها برای خبری تر شدن اخبار اخیر اشاره کرد.

خانیکی همچنین به لزوم ایجاد رشته خبرنگاری و ارتباطات در مراکز آکادمیک مشهد اشاره کرد و گفت «این موضوع از گذشته مورد تاکید و پیگیری ما بوده اما متاسفانه پاسخی از سوی مسئولان دانشگاهی نگرفتیم. با اینحال، سایر نهادهای آموزشی و تشکل های مختلف در این استان می توانند در این زمینه پیگیری کنند. انجمن مطالعات فرهنگی، دفتر خراسان خود را تشکیل داده و می تواند این کار را با همکاری اتاق بازرگانی انجام دهد و دانشگاه ها و مراکز علمی هم پای کار بیایند و البته که نباید نگاه به این جنس اقدامات کوتاه مدت باشد».

واکنش مردم به شهادت سردار سلیمانی بی نظیر بود

مدیر گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی درباره اتفاقات و حوادث اخیر ایران و شرایط جامعه گفت: جامعه امروز به نوعی دچار کرختی شده است؛ البته اتفاقات تلخ اخیر به نوعی جامعه را از این وضعیت خارج کرد و شهادت سردار سلیمانی، سقوط همواپیمای اوکراینی و... به مسئله اصلی مردم تبدیل شد چرا که وجدان عمومی نسبت به وقایع پیش آمده حساس شد و واکنشهای زیادی را شاهد بودیم؛ اما در ایجاد واکنش به این اتفاقات، رسانه ها نیز زمینه‌هایی را فراهم کردند تا به نوعی خبرها در اصطلاح خبرتر شدند.

خانیکی اتفاقی که بعد از شهادت سردار سلیمانی رخ داد را بی نظیر خواند و افزود: این اتفاق لایه های زیرین جامعه را هم تکان داد و مردم در مراسم تشییع این سردار شهید رفتاری نشان دادند که جامعه با قهرمانان، اسطوره ها و سرمایه نمادین خود دارد. موضوعی که حتی دوستان و دشمنان کشورمان را نیز شگفت‌زده کرد. در واقع این اتفاق و نوع مواجهه با آن، فرصت ارزشمندی بود تا اعتمادی که از جامعه در اتفاقات آبان ماه ضربه خورده بود، ترمیم شود. اما متاسفانه حوادث بعدی بار دیگر جامعه را به سمت چندقطبی شدن پیش برد و اندوخته بزرگی که از نظر سرمایه اجتماعی ایجاد شده بود، از دست رفت. در این میان، اهالی رسانه باید جامعه شناسی و روانشناسی داغ دیدگی را بدانند چون می‌توان حتی در جامعه ای که به اخبار بد عادت کرده هم اعتماد ایجاد کرد.

نقش اعتماد در جذب سرمایه ها

رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات در بخش دیگری از صحبتهایش به نقش اعتماد در جذب سرمایه ها اشاره و اظهار کرد: در جامعه ای که سوء ظن در آن بالاست و سرمایه های اجتماعی تحلیل رفته اند، سرمایه گذاری اقتصادی هم زمینه ای برای شکل‌گیری نمی بیند. وقتی که زمینه بی اعتمادی به دولت، شرایط کشور و تغییرات اقتصادی و... ایجاد شود؛ هیچ کاری نمی توان پیش برد و امور مختلف گره می خورند. همانطور که اگر این تصور در جامعه شکل بگیرد که بانکی قرار است ورشکسته شود؛ این اتفاق رخ خواهد داد. این موضوع تحت تاثیر افکار عمومی رخ می دهد؛ به همین دلیل مهم است که مولفه های اجتماعی را به عنوان «زمینه» در حوزه های مختلف بشناسیم. او افزود: نکته اینجاست که چه چیزی میتواند همبستگی و اعتماد و امید را تامین و سرمایه های اجتماعی را ترمیم کند؟ یک سوی آن مجموعه ای از قوانین و مقررات است که پشتیبانی کننده حقوق آحاد جامعه باشند و بخشی دیگر نیز متوجه هنجارها و ارزش ها است.

خانیکی از «تغییر نگرش ها» به عنوان موضوع مهمی یاد کرد که رسانه ها باید به آن توجه کنند. او گفت: پیشی گرفتن شاخص های مادی بر ارزش های معنوی و نگاه فردی بر رویکردهای جمعی نوعی تغییر نگرش به شمار می رود. امروز نگرشها در جامعه ما مادی تر و فردی تر شده؛ مادی تر یعنی اینکه هر کسی کاری انجام می دهد (ولو کاری خیر)، می خواهد نتایج مادی و اثرات آن عمل را مشاهده کند. فردی تر شدن هم به این معناست که هر عضو جامعه بیشتر به دنبال نفع خود است؛ به طور مثال، حتی شرکت کردن یک فرد در انتخابات هم با این انگیزه که نتیجه انتخابت در زندگی اش موثر است، انجام میشود.

رسانه ها باید به دنبال معتبرسازی خود باشند

تاکید بر تلاش رسانه ها برای معتبرسازی خود، موضوع دیگری بود که خانیکی در این دوره آموزشی پیش کشید؛ او تصریح کرد: رسانه های ما باید نگرانی ها و ترسِ مجاری رسمی و سازمان ها و نهادها را از ارتباط گیری با خود کم کنند. رسانه باید در مسیر معتبرسازی خود گام بردارد البته نه با ایجاد ترس، بلکه با شکل دهی یک احساس نیاز. یعنی اگر رسانه معتبر نباشد و کار خود را به موقع انجام ندهد، جامعه به نوعی خلأ دچار می شود. در واقع باید این نگاه ایجاد شود که مرجعی اگر خبر خود را دیر منتشر کند؛ اولین لطمه متوجه سیستم و دستگاه خودش است.

این استاد دانشگاه درباره لزوم مساله محوری در روزنامه نگاری اقتصادی هم گفت: معتقدم که «مساله محور بودن» در ارتباطات و روزنامه نگاری اقتصادی دارای اهمیت زیادی است. خبرنگاران و روزنامه نگاران در ارائه تحلیل های اقتصادی خود باید فراتر از بعضی موضوعات مثل مشکلات اقتصادی و بیکاری حرکت کنند و به دنبال تغییرات و عوامل ریشه ای باشند. روزنامه نگاری یک حرفه است که در «زمینه» عمل می کند. فرقی ندارد؛ به جای روزنامه نگاری پزشکی و یا هر حرفه دیگر را بگذارید؛ در همه آن ها زمینه اجتماعی مهم و حائز اهمیت است.

مساله آب و نقش آن در جامعه

بخشی از این نشست به طرح سوالات خبرنگاران اختصاص داشت؛ بحث انتقال آب دریای عمان به خراسان رضوی یکی از موضوعاتی بود که خانیکی به عنوان عضو کمیته ملی ریشه‌یابی سیلاب در پاسخ به آن گفت: گروهی به نام آینده بان در 5 سال گذشته با جمع نظر نخبگان، 100 مسأله مهم کشور را مشخص کرده که در همه این مسائل آب اولویت نخست و یا دوم کشور بود؛ چرا که بی آبی و یا پدیده های مخربی مثل سیلاب بلافاصله روی سایر بخش ها اثر می گذارند و این اثر فقط در حوزه طبیعی نیست. جامعه کم آب جامعه ای است که نزاع های قومی در آن صورت می گیرد و عطش مصرف نیز در آن افزایش می یابد. وقتی از نبود آب در سال های بعد صحبت می شود، افزایش میزان مصرف آب را در جامعه شاهد هستیم. به همین دلیل مسئله آب و نقش آن در اقتصاد و ارتباطات جدی است و رسانه ها هم باید با نگاهی ویژه به آن داشته باشند.

مدیر گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در پاسخ به سوالی درباره ارتباط روابط عمومی سازمانها و نهادها با خبرنگاران و محدودیت روابط عمومی ها در ارائه اخبار دقیق به رسانه ها هم گفت: روابط عمومی و رسانه نمی توانند منهای یکدیگر کار را از پیش ببرند؛ اینکه روابط عمومی تنها یک بوق تبلیغاتی برای سازمان خود باشد اثرگذار نخواهد بود. روابط عمومی امری دوطرفه و گفتگویی است و مسئولان سازمان ها باید این مسئله را درنظر بگیرند.

 

در این نشست، نیکتا حسین نیا مدیر دفتر حوزه ریاست اتاق بازرگانی خراسان رضوی و بهزاد صادقی سرپرست امور اداری و منابع انسانی و دبیر کمیسیون مسئویتهای اجتماعی اتاق مشهد هم حضور داشتند.

غلامرضا عطایی، سرپرست روابط عمومی اتاق مشهد در این کارگاه آموزشی گفت: اتاق بازرگانی خراسان رضوی در راستای همکاری با رسانه ها و در عمل به مسئولیت های اجتماعی خود، اقدام به برگزاری سلسله دوره های آموزشی برای خبرنگاران و اصحاب رسانه کرده است و امروز پذیرای نظرات و دیدگاه های میهمانان و مدرسان درباره این قبیل دوره های آموزشی و غنابخشی به آنها هستیم. او افزود: در دوره جدید فعالیت اتاق بازرگانی استان، با تشکیل یک اتاق فکر، به دنبال استفاده از نظرات کارشناسانه اهالی رسانه در عرصه های مختلف هستیم.

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۳۰ دی ۱۳۹۸, ۱۵:۰۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها