نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی در کسب و کار ایران

۲۵ شهریور ۱۳۹۸ کد خبر : 2410
مسئولیت اجتماعی رویکردی متعالی به کسب و کار است که تأثیر اجتماعی یک سازمان بر جامعه را مدنظر قرار می دهد و با هدف گردآوری تمامی بخش ها اعم از دولتی و خصوصی جهت همکاری با یکدیگر، از یک طرف موجب همسویی منافع اقتصادی با محیط زیست و از سوی دیگر سبب رشد و پایداری کسب و کار میشود.

در شرکت ها  نیز پیاده سازی مسئولیت اجتماعی منجر به بهبود جایگاه شرکت و در نتیجه افزایش بازده و سودآوری و بقای بلند مدت می گردد که در نهایت به رشد اقتصادی، افزایش توان رقابتی و بهبود عملکردمنتج خواهد شد.

بر اساس دیدگاه مبتنی بر منبع در مدیریت استراتژیک، یکی از باارزش ترین دارایی سازمانها، برند یا نشان تجاری محصولات یا خدمات آنهاست؛ در واقع ارزش برند هر سازمان بازتابی از رعایت مسئولیت اجتماعی توسط آن شرکت است. در جامعه امروزی بسیاری از افراد، با ارزش برند زندگی می کنند. ذهنیت براساس برند شکل می گیرد و بر همین اساس انتخاب می‌کنند. مسئولیت اجتماعی در بعد اجتماع بر تداعی برند تأثیر گذار است و درواقع  برند تجاری  تجلی فکر، نوآوری، هویت، مهارت و اعتبار آن سازمان است که با تأثیرپذیری از مسئولیت اجتماعی سطح وفاداری به آن را افزایش می دهد.

یکی از وظایف مدیران نهادینه کردن مسئولیت  اجتماعی در سازمان  است، منظور از" نهادینه کردن "آن است که رفتاری آنقدر تکرار شود که معنای مشترکی داشته باشد، به عبارت دیگر نهادینه شدن فرآیند منظمی از هنجارها، پایگاه ها و نقش های به هم پیوسته است که جامعه آن را پذیرفته است، هر پدیده وقتی نهادینه می شود که سازمان یافته و سیستماتیک باشد. به عبارت دیگر اگر  رفتاری آن قدر تکرار شود که معنای مشترکی داشته باشد، آن گاه  نهادینه میشود.

«باورسازی» که به معنای پذیرفته شدن ارزش های اجتماعی و فرهنگی در افکار و اذهان مردم و پیاده سازی آن در جامعه و  «نهادسازی» که به معنای  قرار گرفتن ارزش ها و باورها در قالب سازمان ها است، می تواند دو راهکار تکمیلی در فرآیند نهادینه شدن باشد. در واقع محیط کسب و کار دو خواسته از سازمان ها دارد: اول تقاضای فنی و اقتصادی که سازمان ها خود را ملزم میکند تا با تولید کالا و خدمات با کیفیت ،پاسخگوی نیازهای افراد باشند و دوم تقاضای فرهنگی است که محیط از سازمان ها می خواهد به ارزش ها و اعتقادات افراد  احترام بگذارد.

به عنوان مثال: شرکت مایکروسافت، با پذیرش اصل نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی بر این باور است که با کسب رتبه 99% در شاخص CSR دربین شرکت های جهان، بتواند با تلاش مضاعف، از فناوری برای توانمند سازی مردم و ایجاد فرصت های اقتصادی جهت رفع چالشهای مشتریان کمک کند. همچنین این شرکت متعهد شده است تا فناوری خود را برای حل برخی از مهم ترین مسائل زیست محیطی در جهان به کار بگیرد. در جامعه ای که مسئولیت اجتماعی چه به صورت فردی چه به صورت گروهی تقویت شود، آن جامعه هوشمند است. شرکت ها و سازمان های ایرانی نیز با تکیه بر مسئولیت اجتماعی، قدرت بیشتری برای  اعمال مدیریت در حوزه های مختلف خواهند داشت و با تقویت این مهم، در راستای فقرزدایی، ارتقای ظرفیت فرهنگی مردم و جامعه در راستای مساعدت بیشتر با یکدیگر، برجسته کردن مولفه های اخلاقی از طریق به کارگیری آموزه های دینی، تدوین منشور اخلاقی، ساخت فیلم هایی  که به جای تجارت مطلق، مروج مسئولیت اجتماعی است، می توانند مسئولیت اجتماعی را نهادینه کنند.

دین مبین اسلام نیز در حوزه خدمات اجتماعی از خمس و زکات به عنوان مهمترین منابع مسئولیت پذیری اجتماعی نام برده است.

با استفاده از مدل های توسعه سرمایه اجتماعی شرکت های پیشرفته و موفق دنیا در می یابیم که سازمان ها میتوانند با بهره گیری و  الگوبرداری از ابزارهای تشویقی در ارتقا و نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی نقش بسزایی داشته باشند.

برنامه ریزی برای «مدیریت انرژی» نیز به منظور جلوگیری از اسراف، به عنوان پشتوانه و محرک توسعه پایدار کشور یکی از مولفه های زیست محیطی است، که تأثیرگذار بر نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی آن سازمان است.

 در یک جمع بندی می توان گفت مهمترین گام برای نهادینه شدن در سازمان های داخلی،  ابتدا آموزش مدیران سازمان ها و سپس لایه های پایین تر به صورت علمی و کاربردی «مهارت زا» است که با برنامه ریزی صحیح به همراه تدوین استراتژی مسئولیت اجتماعی در سازمان می توان به بررسی فعالیتها و ارزیابی ابزارهای CSR پرداخت، همچنین  ایجاد ساز و کارهایی برای تصمیم گیری جهت کنترل، تضمین و گزارش دهی فرآیندها بدون اتلاف نیرو و منابع و با مشارکت ذینفعان و قرار دادن ارزش های اخلاقی در منشور سازمان می شود بستری را فراهم کرد تا این سرمایه اخلاقی در بدنه سازمان نهادینه شود. پس این نکته را باید به خاطر سپرد که عدم توجه به مقوله «ارتقاء و نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی» در  سازمان  به عنوان آسیب پنهانی است که بر ساختارهای سازمانی سایه افکنده و به سختی راه برون رفتی برای خلاصی از آن پیدا خواهد شد.

کارشناس ارشد مدیریت کسب و کار

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲۵ شهریور ۱۳۹۸, ۱۰:۵۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها