بررسی عملکرد 2 ساله کمیسیون فرهنگی شورای شهر مشهد

داعیه‌دار فرهنگ در مدیریت شهری نمره قبولی می‌گیرد؟

۴ شهریور ۱۳۹۸ کد خبر : 2398
عمر شورای پنجم مشهد به نیمه رسیده و حالا فرصت مغتنمی برای بررسی کارنامه دو ساله شورا از نظر میزان دستاوردها، بر اساس وعده ها و شعارهاست و احتمالا یکی از بهترین شاخص‌های بررسی عملکرد شورای پنجم لیست وعده ها و برنامه‌هایی است که در ابتدای کار شورا اعلام شده بود و امروز می توان با بررسی همان شاخص‌ها تحلیلی از آنچه باید انجام می‌گرفت و آنچه تاکنون به سرانجام رسیده ارائه کرد.

نقد کلی عملکرد

در بررسی فهرست وعده های فرهنگی شورای شهر پیش از آنکه به وعده‌های تخصصی کمیسیون فرهنگی برسیم باید شعار اساسی و محوری لیست امید که برنده قاطع انتخابات بود را مدنظر قرار دهیم. شعاری به شدت فرهنگی که از هر زاویه به آن نگاه کنیم شاید مهمترین ابزار دستیابی به آن ابزار «فرهنگ» باشد. شعار معروف «شهری با نشاط، آزاد و آباد» در سایه شهروند مداری.

غیر از این دو وعده اساسی، وعده‌های کوچک و بزرگ دیگری نیز به نقل از مدیران فرهنگی شورا مطرح شده بود. از جمله «کاهش آسیب‌های اجتماعی»، «یاری رساندن به دستگاه‌های اثرگذار فرهنگی» و «توسعه مشارکت‌های اجتماعی با اهدافی چون بازآفرینی محلات» و البته «فرهنگ‌سازی در حوزه‌های مختلف از جمله موضوع ترافیک و حمل و نقل عمومی».

در خصوص وعده شهری با نشاط آنچه اکنون و با چشم بی طرف قابل رویت است از اقداماتی حکایت دارد که صرف نظر از کیفیت نتیجه، در مجموع بیشتر از سایر وعده ها در عمل برای تحقق آن تلاش شده است. برگزاری  مراسم و جشن های مختلف خیابانی با بهانه‌های گوناگون در محلات و مناطق مشهد در قالب های مختلف از جشن اعیاد گرفته تا جشنواره غذا و موسیقی پیگیری و اجرا شده است و شهروندان هرازگاهی منتظر یکی از این برنامه‌ها هستند.

در یک سال گذشته مانور گسترده مدیریت شهری در حمایت از نمایندگان ورزشی خراسان در لیگ‌های برتر کشوری مانند فوتبال و فوتسال و والیبال به ویژه در بخش آقایان بیشتر نمود داشته است و با وجود انتقادات فراوان به نحوه هزینه کردن این بودجه ها و چگونگی اولویت بندی و برنامه ریزی برای خرج کردن آنها به برخی موفقیت ها و دستاوردهای ورزشی شهر مشهد کمک کرده و توانسته رضایت بخشی از اهالی ورزش را جلب کند و در مقابل بخش دیگری از اهالی ورزش را در مقام منتقد نشانده است. آسیایی شدن تیم فوتبال پدیده شهرخودرو روی کاغذ مهمترین دستاورد مدیریت شهری است و نتایج نسبتا خوب نماینده والیبال خراسان در لیگ برتر در جایگاه دوم قرار می گیرد. هر چند در همین زمان تیم فوتبال سیاه جامگان بدون حامی ماند و منحل شد و حالا سهمیه آن تیم پر هیاهوی والیبال که بنابر اخبار موثق حدود 5 میلیارد تومان برای شهرداری مشهد آب خورده است هم از طرف فدراسیون باطل شده است و نحوه عقد قراردادهای بازیکنان حالا بحث داغ رسانه های ورزشی استان است و شائبه فساد در سال پر پول 97 بر سر زبانهاست.

ورود دو عضو کمیسیون فرهنگی به انتخابات هیات فوتبال و نحوه جذب آراء اعضای مجمع برای کرسی ریاست این هیات هم بخش دیگری است که مورد انتقاد کارشناسان حوزه ورزش قرار گرفته است، هر چند به نظر می رسد هنوز برای ارزیابی نتیجه این ورود به حوزه مدیریت ورزش زود باشد اما تجربه های پیشین ورود اهالی سیاست به ورزش چندان به مذاق ورزشی ها خوش نیامده است.

در طول دو سال گذشته و در حوزه فرهنگ و هنر نیز تلاش هایی برای رونق از سوی کمیسیون فرهنگی صورت گرفته است اما نحوه اجرای طرح موفق «استقبال از بهار» در سال 96 یکی از اولین موضوعاتی بود که فعالیت این کمیسیون و رئیس آن را با انتقاد جدی مواجه کرد و حتی بعضی از فعالان این عرصه را به ابراز نا امیدی از انتخابشان وا داشت.

در کمتر از یک سال گذشته شورای شهر در مصوبه های مختلف معاونت فرهنگی شهردار مشهد را ملزم کرده بود تا لوایح مختلف از جمله احداث باغ کتاب، احداث خانه هنرمندان، تملک و تاسیس خانه ادبیات مشهد و احداث پردیس تئاتر را به کمیسیون فرهنگی تقدیم کند؛ فرصت تمام این ابلاغات در زمستان سال گذشته به اتمام رسیده است و در حالی که در طی این مدت دو معاون فرهنگی عوض شدند و امروز سازمان اجتماعی فرهنگی با سرپرست اداره می شود، به غیر از موضوع پردیس تئاتر هنوز خبری از سایر لوایح درخواست شده توسط شورا در میان نیست و حتی مشخص نیست سازمان اجتماعی فرهنگی برای این موضوعات مطالعات خود را آغاز کرده است یا خیر.

آخرین بحثی که در شورای شهر مطرح است، موضوع مدرک نامعتبر دو عضو شورای شهر و ورود دستگاه قضایی به این موضوع است؛ خبری که روزنامه قدس در هفته های گذشته منتشر کرد. احسان اصولی یکی از دو عضوی است که موضوع مدرک نامعتبر درباره او مطرح شده؛ او با همین مدرک در انتخابات هیات فوتبال شرکت کرد و به گزارش روزنامه قدس همین مساله موجب ورود دستگاه قضایی به موضوع شده است. مساله ای که واکنش روابط عمومی شورای شهر را در پی داشت و ماجرا تکذیب شد اما چالش زیادی را درمورد مدرک سازمان مدیریت صنعتی و اعتبار آن برای استفاده معادل مدارک دانشگاهی به وجود آورد و هنوز هم در جریان است.

خانه بهار

جشنواره «خانه بهار» نامی است که مدیریت جدید شهر مشهد بر طرحی که در طول یک دهه اخیر با عنوان المان های نوروزی در قالب طرح استقبال از بهار شناخته می شده، نهاده است و اولین دوره آن با اعتراض بسیاری از هنرمندان و گرافیست های مشهدی به آنچه حذف سلیقه ای آثار نامیدند، آغاز و قهر آنها را موجب شد و واکنش «احسان مهدوی» دبیر ستاد استقبال از بهار شهرداری مشهد را برانگیخت؛ به گزارش روزنامه خراسان او در نشست خبری جشنواره هنری مشهد گفت:« به دنبال ایجاد شرایط برای آشتی دادن هنرمندان مشهدی با این جشن هستیم و برای این مهم تنها 20 درصد داوران از تهران و بقیه از میان مشهدی‌ها انتخاب شده اند.»

خبرگزاری فارس هم در گزارشی با عنوان « رنگ نا امیدی بر دیوارهای خانه بهار» که 5/12/96 منتشر شده است با تعریض به شعار شفافیت در انتخاب آثار از سوی مدیران شهری گزارش کرده است که شهردار وقت مشهد در بازدید از 49 اثر منتخب هیات داوران با سلیقه شخصی روی نام 30 اثر خط کشیده است و به گزارش این رسانه بعد از سکوت دبیر جشنواره در این باره، «احسان اصولی» رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر که از احترام به نظر هیات داوران سخن رانده بود و پیشتر در جریان اختتامیه جشنواره استانی تئاتر گفته بود « از دخالت های سلیقه‌ای که هنرمندان شهر را آزار داده و باعث شده این عزیزان نتوانند هنر خود را به منصه ظهور برسانند، اجتناب خواهیم کرد.» در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره دخالت سلیقه ای شهردار گفت از این موضوع اطلاع ندارد و بهتر است از خود شهردار سؤال شود.

در حالی که اصولی دیماه 96 و در آئین افتتاحیه جشنواره خانه بهار در تالار ابن سینا گفته بود «طرح‌های ارتقاء یافته‌ای اجرا خواهد شد که بتواند سال‌های سال در شهر پابرجا باشد» اما با گذشت 2 سال به نظر نمی رسد طرحی از آن سال در شهر پابرجا باشد و خاطره آن سال را زنده کند. نکته ای که خود آقای اصولی هم آن را در سال بعد تائید می کند و در آئین تکریم هنرمندان و افتتاح دومین جشنواره خانه بهار در دیماه 97 از نداشتن ساختار و روال کاری جشنواره ها ایراد گرفته و می گوید: « هر ساله حدود ۱۲ میلیارد تومان برای مناسبت ها در سال هزینه می‌شود ولی آن گونه که باید احساس رضایت و مطلوبیت از طرف مردم در این خصوص دیده نشده [است]».

مشهد 2017

بنا به انتخاب سازمان آیسسکو (سازمان همکاری کشورهای اسلامی) مشهد در سال ۲۰۱۷ به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی انتخاب شد؛ سال ۲۰۱۷ از اواخر پاییز سال 95 یعنی چند ماه پایانی فعالیت دوره چهارم شورای شهر شروع شد و تا اواخر پاییز 96 یعنی 3-4 ماه ابتدایی فعالیت شورای پنجم به پایان رسید. مشهد 2017 فرصتی بود که مشهد بتواند داشته های فرهنگی خود را در عرصه بین المللی به نمایش بگذارد اما این نتیجه آنطور که باید، محقق نشد. هادی مظفری مدیر پیشین طرح استقبال از بهار در اینباره گفته بود «هنوز برای تصمیم گیران ما مشخص نیست که مخاطب اصلی مشهد 2017 چه کسانی قرار است باشند. برنامه هایی که طراحی شده و می بینیم عمدتا مخاطب هدفش داخلی است. در عرصه بین المللی متاسفانه مخاطبی تعریف نشده است.» در شهریورماه 96 مسعود ریاضی رئیس کمیسیون عمران توس شورای شهر هم فقدان گفتمان مشترک در مشهد را علت عدم تحقق اهداف مشهد 2017 خوانده و گفته بود « ما هنوز به طرز فکر حاکم بر مشهد که این شهر یک شهر زیارتی است و آیا می‌تواند پتانسیل یک شهر سیاحتی را هم دارا باشد، دچار تردیدیم. وقتی چنین سردرگمی هایی در شهر وجود دارد، نباید انتظار داشته باشیم که پس از 9 ماه، در زمینه مشهد 2017 خروجی مطلوبی داشته باشیم؛ در وهله اول باید تعاریف و دیدگاه های حاکم بر شهر را مشترک و بهم نزدیک کنیم.» او با همین جملاتش آب پاکی را روی دست همه ریخته بود و نشان داده بود که نباید منتظر اتفاق خاصی در ماههای باقیمانده برای مشهد 2017 باشند.

فردوسی و توس

اهتمام ویژه شورای پنجم شهر به توس با تشکیل کمیسیون ویژه ای برای ساماندهی و توسعه این مجموعه از همان روزهایی اولیه تشکیل شورا نشان از اهمیت خاص این پروژه برای مدیریت شهری مشهد داشت و انعقاد تفاهم نامه توسعه شهر تاریخی توس با مدیرکل وقت میراث فرهنگی خراسان رضوی در آذرماه 96 از جمله مهمترین گام ها در این راستا بود.

با وجود تشکیل کمیسیونی مستقل به ریاست عضو دیگری از اعضای شورای شهر اما رئیس کمیسیون فرهنگی علاقه مند به فعالیت در این حوزه بوده است و در نشستی با عنوان «توس در بستر تاریخ» در همان آذرماه در اظهارنظری انتقادی گفته بود:« باید راهی را برای احیای توس برویم که در گذشته نرفته‌ایم. در غیر اینصورت بهتر است بگذاریم توس به همین شکل باقی بماند تا اینکه مثل اطراف حرم مطهر، هویت باقیمانده آن را هم بر هم بزنیم.» 

اظهارنظر رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر درباره معرفی فردوسی به جهانیان با تیتر « باید از ظرفیت مشهد برای معرفی فردوسی به دنیا استفاده کرد» که در گفت‌و‌گو با ایسنا عنوان شده است، از جمله مهمترین و در عین حال عجیب ترین اظهارنظرها درباره معرفی شاعر پرآوازه و جهانی توس است.

135 دیگ شله

حضور فعالانه رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر مشهد در جریان پختن 135 دیگ شله در میدان شهدای مشهد در بهمن ماه 97 انتقادات زیادی را متوجه مدیریت شهری مشهد کرد. به عقیده منتقدان اجرای چنین برنامه هایی از قدیم الایام توسط خود مردم انجام می‌شده است و انجام آن توسط شهرداری حکومتی کردن مناسک دینی مردمی و بدعت گزاری در صرف بودجه بیت المال است. انتقاداتی که باعث ایجاد تغییراتی در شکل اجرای این رویداد شد و بنرهایی با اسامی خیرانی که ادعا شده بود در تامین مخارج این نذر غیر منتظره شریک شده اند روی آن نقش بست. انتشار تصاویر حضور چهره هایی چون جواد کریمی قدوسی نماینده اصولگرای مشهد از جبهه پایداری در کنار دیگ ها از جمله دیگر حاشیه های این برنامه بود.

برپایی دیگ های شله توسط زیرمجموعه فرهنگی مدیریت شهری یعنی روزنامه شهرآرا با توجه به عدم تناسب شرح وظایف این موسسه هم قسمت مهم دیگر ماجرا بود که با انتقاد شدید مواجه شد اما با سکوت کمیسیون فرهنگی و در راس آن رئیس کمیسیون همراه بود.

ورزش قهرمانی یا همگانی؟ ورزش بانوان؟

حمایت از ورزش قهرمانی و ارائه تسهیلات برای حضور علاقمندان در ورزشگاه ها، «حمایت از تأسیس آکادمی فوتبال» و برخی مصوبه های حمایتی و تامین مالی برای احداث مجتمع های کوچک ورزشی یا فرهنگی از جمله اقداماتی است که رئیس کمیسیون آنها را در برآوردن این وعده موثر می داند.

اما عملکرد کمیسیون فرهنگی شورای شهر در این حوزه، با رضایت خاطر همه ورزشیها همراه نبوده است و به ویژه در نحوه جذب آراء اعضای مجمع هیات فوتبال خراسان رضوی شائبه کمک های غیرمعمول به تیم ها برای جذب رای به نفع رئیس کمیسیون فرهنگی وجود دارد؛ از جمله محسن ترکی، داور بین‌المللی فوتبال به دنیای اقتصاد گفته «کاملا مشخص بود موضعی که شورای شهر سال گذشته در حمایت از تیم پدیده داشت به دلیل انتخابات هیات فوتبال بود و در واقع حمایتها، نوعی کار تبلیغاتی بود» او به این نکته هم اشاره کرده که «برای حمایت از تیم فوتبال پدیده و والیبال پیام پولهایی کاملا غیرکارشناسی هزینه شد؛ زیرا با یک پنجم هزینه ای که پارسال برای والیبال انجام شد، میتوانستند تیم را اداره کنند اما چون کارشناس نبود و برنامه ریزی نشده بود، پول بدون حساب و کتاب به پای تیم ریخته شد و نتیجه اش حمایتهای مقطعی بود و الان تیمی در این رشته نداریم؛ تیمی که یک شبه به وجود بیاید یک شبه هم نابود میشود.» البته اصولی، اواخر اردیبهشت 97 حجت را در این زمینه تمام کرده بود و در در مراسم اختتامیه مسابقات فوتسال پیشکسوتان مشهد اعلام کرده بود که مدیریت شهری به دنبال تیمداری نیست. موضوعی که رئیس شورای شهر هم اردیبهشت ماه امسال بار دیگر بر آن تاکید کرد.

در ورزش بانوان اما اصولی قول ایجاد فضای ورزشی ویژه بانوان در همه مناطق شهرداری را داده بود؛ آخرین اقدام در این راستا، ایجاد فضای 15 هزار مترمربعی در بوستان بهار منطقه سه شهرداری برای ورزش بانوان بود که تیرماه امسال اتفاق افتاد. در زمینه ورزش همگانی و ایجاد زیرساختها در این حوزه نیز مدیریت شهری سعی کرده گامهایی بردارد؛ هرچند بزرگترین گود باستانی کشور در مشهد برای چندمین بار افتتاح شد اما آخرین اقدام مدیریت شهری در این زمینه، افتتاح مجموعه ورزشی چند منظوره گلشن در منطقه کم برخوردار گلشهر بود.

شهرآرا

روزنامه شهرآرا و بودجه اش یکی از حوزه های فرهنگی مدیریت شهری است که در شورای پنجم حرف و حدیث زیادی درباره آن وجود داشته است؛ همانطور که خراسان در گزارشش به این اشاره کرده بود که «یکی از پرحاشیه ترین موارد بودجه سال 98 شهرداری مشهد، بودجه 32 میلیارد و 900 میلیونی موسسه فرهنگی شهرآرا بود»؛ شهناز رمارم عضو هیئت رئیسه شورای شهر هم به عنوان یکی از منتقدان اصلی بودجه سال 98 شهرآرا در این زمینه گفته «بودجه مصوب سال 97 شهرآرا حدود 16 میلیارد بود اما در اصلاح بودجه پایان سال در اسفند ماه، متمم بودجه را 12 میلیارد، یعنی حدود 80 درصد افزایش دادند، یعنی برای سال 97 در مجموع 28.9 میلیارد». در واقع شهرآرا پر انحراف ترین موسسه تابعه شهرداری است که بودجه آن در سامانه فاش نیست. از طرفی آمار دقیقی راجع به تیراژ این روزنامه وجود ندارد.

بتول گندمی رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورا هم تیرماه به دنیای اقتصاد گفته بود «بخش عمده‌ای از سازمان‌ها و شرکت‌ها تمام قراردادهای خود را در سامانه فاش ثبت را نکرده‌اند. در اصلاح بودجه سال 97 در قالب یک تبصره به همه این سازمان‌ها و شرکت‌ها تکلیف شد که تا پایان سال این کار را انجام دهند. متاسفانه گزارش های شهرداری نشان داد بخش زیادی از قراردادها ثبت نشده و مشخص شد بخش عمده‌ای از سازمان‌ها و شرکت‌ها اطلاعات خود را ثبت نکرده اند.»

موضوع اجاره بیلبوردهای سطح شهر از سوی بخش خصوصی و رقابت رانتی شهرآرا در این زمینه با این بخش، مساله دیگری است که برای این روزنامه مطرح شده است؛ منتقدان میگویند شهرآرا که یکی از موسسات شهرداری است، با ترک تشریفات بیلبوردها را در اختیار گرفته و این یعنی رقابت با بخش خصوصی. از طرفی قراردادهای شهرآرا در این زمینه شفاف هم نیست و ابهاماتی وجود دارد و در سامانه فاش هم توضیحاتی در این خصوص وجود ندارد.

نامگذاری خیابان ها به نام مفاخر خراسانی

نامگذاری خیابانها به نام مفاخر خراسانی همچون شعرا، چهره های برجسته علمی و دانشگاهی و مشاهیر مشهد از جمله طرحهای دو سال گذشته کمیسیون فرهنگی شورای شهر بود و دی ماه پارسال بود که 20 کوچه به نام مفاخر دانشگاه فردوسی نامگذاری شد. پیش از آن هم بلوار میثاق در غرب مشهد به نام آیت الله هاشمی رفسنجانی و خیابانی هم به نام مهدی اخوان ثالث نامگذاری شده بود.

اما تصمیم اعضای شورا برای نامگذاری خیابان و یا بلواری به نام استاد شجریان موضوعی بود که مسعود ریاضی فروردین ماه امسال در صفحه اینستاگرام خود از آن خبر داده بود، موضوعی که اردیبهشت ماه امسال در یکی از جلسات شورای شهر از سوی رئیس شورا هم عنوان شد و البته محمدرضا حیدری گفته بود «حساسيتي درباره استاد شجريان ايجاد شده كه مربوط به وقايع سال 88 است و اجرا شدن اين طرح در مشهد نيازمند بررسي و كارشناسي بيشتري است.» البته خبرها حکایت دارد که این نامگذاری از دستور کار کمیسیون فرهنگی خارج شده‌است.

نصب کاشی های ماندگار بر سر در منازل چهره های شاخص یکی دیگر از طرحهایی بوده که به پیشنهاد کمیسیون فرهنگی در شورا به تصویب رسیده است و اولین کاشی ماندگار نصب شده برای عثمان محمدپرست، پیشکسوت موسیقی خراسان بود.

پردیس تئاتر مشهد

احداث بزرگترین پردیس تئاتر مشهد یکی از برنامه های کمیسیون فرهنگی برای حمایت از هنرمندان تئاتر بود؛ موضوعی که در سال 97 از سوی کمیسیون مطرح و در صحن علنی شورا به تصویب رسید و در بودجه سال 97 اولین اقدامی که در راستای ایجاد زیرساخت‌ها از جمله پردیس تئاتر مشهد انجام گرفت، در نظر گرفتن تبصره الزام‌آوری بود که شهرداری مشهد را مکلف به انجام مطالعات ساخت این مجموعه میکرد که این کار سال 97 آغاز شد. احسان اصولی هم گفته بود « بودجه‌ای که در سال ۹۸ برای پردیس تئاتر در نظر گرفته شده‌است، ۶.۵ میلیارد تومان نقد و ۱۰ میلیارد هم غیرنقد است.امیدواریم پردیس تئاتر مشهد پایان سال 99 و یا ابتدای سال 1400 افتتاح شود.»

مهرماه ۹۷ طی فراخوانی از طراحان دعوت شد تا نظراتشان را ارائه دهند و در نهایت پس از بررسی آثار بیش از ۵۰ معمار بومی و ملی طرح بزرگ‌ترین پردیس تئاتر شهر ابتدای تیرماه امسال نهایی شد.

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۴ شهریور ۱۳۹۸, ۰۹:۳۸


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها