وقتی سیل آمد سطح آموزش عمومی کجا ایستاده بود؟

۳۱ تیر ۱۳۹۸ کد خبر : 2370
باران تند می بارید و سرعت کوتاه شدن دامن سپید کوهستان بینالود نشان از این داشت که پوشش نسبتا ضخیم برف روی کوه نیز بر اثر دمای بالا و بارندگی در حال ذوب شدن است. با همین مشاهدات چشمی ساده حدس زدم سیل در رودخانه های شمال نیشابور در حال شکل گیری است. به سمت یکی از این رودخانه ها رفتم. حدسم درست بود و آب رودخانه در حال بالا آمدن بود. به یکی از اعضای شورای روستا زنگ زدم و گفتم لازم است برای تقویت دیواره رودخانه کاری کنند! به آسانی جواب داد: اگر خدا نخواهد اتفاقی نمی افتد! خوشبختانه عضو دیگر شورا را توانستم نسبت به خطر وقوع سیل متقاعد کنم و کار شروع شد. به فرمانداری هم هشدار سیل را فرستادم و بعدا مطلع شدم خوشبختانه به موقع اقداماتی انجام‌داده اند.

نوع مواجهه مردم و برخی مسئولین در مقابل سیل و دیگر حوادث طبیعی منطبق بر اصول علمی‌ نیست. مسلما این نوع مواجهه ناصحیح به خاطر نبودن آموزش های عمومی در این زمینه است. عموم مردم باید به روش های مختلف آموزش ببینید که در زمان وقوع سیل چه اقداماتی را باید انجام دهند.

بارها شاهد بوده ایم‌ که مردم به هنگام وقوع سیل در دره های تنگ بلافاصله سوار خودروهای خود شده و راسته جاده را که معمولا درست در کنار رودخانه است می گیرند، برای فرار. خیلی واضح است که سرعت آب در شیب تند از سرعت خودرو در جاده پر پیچ و تاب و باریک بیشتر است و معمولا سیل خودروهای در حال فرار را به کام خود کشیده و غرق می کند.

شخصا مشاهده کرده ام که سیستم های هشدار سیل در برخی از مسیل ها نصب شده اند تا در صورت وقوع سیل آژیر آن به صدا در آید! اما هیچکس نمی‌داند این صدای آژیر چیست و وقتی آن را می شنود چه باید بکند!

روش های ایمن سازی در برابر سیل، امداد رسانی، و اقدامات پس از سیل نیز چنین است. عموم مردم نمی دانند جه باید بکنند و هر کس هر کاری به نظرش می رسد انجام‌ می دهد.

بنابراین باید برای آمادگی در برابر سیل، آموزش عمومی بصورت جدی در دستور کار همه نهادهای آموزشی و رسانه های عمومی، به خصوص صدا و سیما قرار گیرد.

این موضوع آنقدر مهم است که ایجاب می کند یک درس مجزا در دوره دبیرستان تدوین و تصویب شود، با کتابی که سرفصل های آن در باره نحوه مواجهه با مخاطرات طبیعی از جمله سیل باشد.

صدا و سیما نیز باید با کمک دستگاه های اجرایی مسئول مانند وزارت نیرو، سازمان هواشناسی کشور، هلال احمر و دانشگاه ها برنامه های متنوع و مختلف بسیاری تهیه و پخش کند. برنامه هایی که بتوانند برای تمام مخاطبین در تمام گروه های سنی مختلف و نیز گروه های اجتماعی متفاوت، قابل استفاده بوده و مفید واقع شوند.

در حال حاضر متاسفانه چنین برنامه های آموزشی را به ندرت می توان در نظام آموزش عمومی و یا رسمی کشور شاهد بود. به خاطر دارم که در همان روزی که بیش از نیمی از کشور در حال تجربه سیل بود، تلویزیون در حال پخش برنامه های طنز نوروزی بود! حال آنکه مردم تشنه یک جمله آموزشی بودند تا بدانند در این بحران بزرگ چه باید بکنند و تکلیفشان چیست!

نکات آموزشی گاه بسیار ساده اند و فقط کافیست به شیوه مناسبی به آگاهی عموم برسند. به عنوان مثال کافیست به مردم آموزش داده شود که به محض مشاهده سیل در جهت عمود بر جریان سیل فرار کنند. چنین فراری به مدت حدود یک دقیقه در دره های سیل خیز، می تواند جان آنها را نجات دهد.

آموزش اساس ایمن سازی جامعه در برابر هر تهدیدی است به ویژه در برابر مخاطرات طبیعی و در اینجا سیل!

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۳۱ تیر ۱۳۹۸, ۱۱:۱۲


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها