رئیس اتاق ایران درباره استفاده ابزاری از تشکل‌ها هشدار داد

آسیب تشکل‌سازی دولتی

۲۴ تیر ۱۳۹۸ کد خبر : 2360
تقریبا دو هفته پیش بود که در جلسه هیات نمایندگان اتاق بازرگانی خراسان رضوی، روسای کمیسیونهای تخصصی اتاق مشخص شدند و ریاست کمیسیون کشاورزی و آب همچون دوره گذشته به علی شریعتی مقدم محول شد.

این کمیسیون اواخر هفته گذشته اولین جلسه سال 98 خود را با دعوت از احمدعلی کیخا رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس و با حضور غلامحسین شافعی رئیس اتاق ایران و روسای برخی تشکلهای کشاورزی خراسان رضوی برگزار کرد. جلسه ای که در آن شافعی و کیخا از وجود تشکلهای زیاد بخش خصوصی و تضاد ناشی از موازی کاری آنها گلایه کردند؛ رئیس اتاق ایران به تشکل سازی از سوی دولت و وزارتخانه های مختلف انتقاد کرد و گفت «وظیفه دولت تشکل سازی نیست» و بهتر است با الگوبرداری از دیگر کشورها در این زمینه، از ایجاد تضاد ناشی از فعالیت تشکلهای موازی جلوگیری شود؛ تشکل های اقتصادی باید از بطن بخش خصوصی شکل بگیرند و معتقد بود که وزارتخانه ها در حال استفاده ابزاری از تشکلهایی که ایجاد کرده اند، هستند.

شافعی این را هم اضافه کرد که «فهرست تمامی تشکل های کشور را احصاء کردیم و پیشنهادها برای ادغام مواردی که موازی کاری وجود دارد و عرصه هایی که در آن ها با خلاء مواجهیم و نیازمند ایجاد ساختاری تشکلی هستیم، آماده است و تا دو ماه دیگر آن را به مجلس ارائه خواهیم کرد.» او خاطرنشان کرد: مجلس باید راه حلی برای این موضوع پیدا کند؛ مراکز متعددی در کشور هستند که تشکل ایجاد می کنند، حتی وزارتخانه هایی مثل کشور، کار، صمت و کشاورزی هم در حال ایجاد تشکل هستند؛ این درحالیست که وظیفه دولت ایجاد تشکل نیست.

او البته بر لزوم جلوگیری از ورود به مسائل سیاسی توسط تشکل های اقتصادی تاکید و تصریح کرد: ما تشکل اقتصادی هستیم و ورود ما به مسائل سیاسی یعنی نابودی تشکل و اهداف مورد نظر آن. وظیفه اصلی اتاق مشورت دادن به قوای سه گانه است.

درخواست برای توجه بیشتر اتاق به بخش کشاورزی

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس هم بر لزوم توجه هر چه بیشتر اتاق بازرگانی به بخش کشاورزی تاکید کرد و گفت «امروز باید بپرسیم که آیا از ادغام بخش کشاورزی با مجموعه اتاق به آنچه می خواستیم رسیدیم؟ گمان می کنم هنوز تا نقطه ایده آل فاصله است و سهم و اثری که این بخش در سیاستگذاری های اتاق دارد، در نقطه مطلوب آن نیست» وی درخواست کرد که کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست به صورت یکپارچه در عنوان این کمیسیون دیده شود چون ساختار متناظر آن در مجلس فعال است. کیخا همچنین قولهایی درباره ارتباط کمیسیون کشاورزی مجلس با کمیسیونهای همنامش در اتاقهای بازرگانی سراسر کشور داد و از رئیس اتاق ایران خواست که زمینه را برای برگزاری نشستی مشترک در این زمینه فراهم کند تا مجلسیها بهتر بتوانند پای حرفهای فعالان حوزه کشاورزی بنشینند؛ درخواستی که با قول شافعی مبنی بر برگزاری این جلسه ظرف دو ماه آینده همراه بود. رئیس اتاق ایران همچنین به تلاش پارلمان بخش خصوصی برای جبران مافات کم توجهی به این بخش در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: «علاوه بر کمیسیون کشاورزی، دفتر تخصصی این حوزه نیز فعال شده تا پیشبرد سریع تر این بخش را دنبال کند. این در حالیست که سایر بخش ها دفتر تخصصی ندارند. در اتاق ایران نیز مرکز مطالعات راهبردی آب و کشاورزی را تشکیل دادیم تا در حوزه آب جبران مافات کرده باشیم. تاکید ما نیز سرعت دهی به امور در بخش کشاورزی اتاق است تا به نقطه مطلوب برسیم».

تاکید بر حضور کشاورزان واقعی در اتاق بازرگانی

حضور کشاورزان واقعی در پارلمان بخش خصوصی و عضویت آنها در کمیسیون کشاورزی اتاق، از دیگر مباحثی بود که تاکید شافعی را به دنبال داشت؛ رئیس اتاق ایران البته به این نکته اشاره کرد که در این زمینه دچار مشکل آیین نامه ای هستیم و باید آن را حل کنیم و آیین نامه ویژه ای برای حضور کشاورزان داشته باشیم. او گفت که به دنبال تسهیل شرایط ورود و عضویت کشاورزان در اتاق هستیم.

شافعی در بخش دیگری از سخنانش نقشه راهی برای پیشبرد اهداف اتاق در کمیسیون کشاورزی این تشکل مشخص کرد؛ او از اعضای این کمیسیون خواست تا با توجه به مسائل خراسان رضوی، در برنامه‌ریزی ها و اقدامات خود اولویت بندی لازم را انجام داده و مشکلات و مسائل را به خوبی رصد کنند. رئیس اتاق ایران اضافه کرد: کمیسیون های تخصصی اتاق ها، نمی توانند همه مشکلات کشور را حل و فصل کنند و برای افزایش بهره وری و ایجاد یک خروجی موثر، بهتر است چند مشکل خاص را در اولویت قرار داده و راهکارهای رفع آن را تا مرحله تحقق پیش ببرند زیرا این رویه، خروجی کارآمدتری خواهد داشت.

علی شریعتی مقدم، رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق مشهد هم در این جلسه از اهداف کمیسیون در دوره جدید فعالیتش گفت و به انسجام این کمیسیون با همراهی دانشگاه و تهیه سند آب با همکاری دستگاههای اجرایی در دوره گذشته اتاق اشاره کرد. او گفت: با توجه به رویکرد اتاق در بخشهای کشاورزی و آب و محیط زیست و... نقش پارلمان بخش خصوصی هم با حساسیت بیشتری در این دوره همراه خواهد بود. هدف ما در این دوره فعالیت کمیسیون کشاورزی اتاق مشهد این است که بتوانیم از این ظرفیت استفاده کنیم و اتاق بتواند طرحهای تهیه شده را به صورت الگویی ارائه دهد و مصرف آب را در این بخش با حفظ بهره وری آب کاهش دهیم؛ با تولید گلخانه ای و ترکیب آن با آمایش سرزمین و الگوی کشت تا چند ده برابر مصرف آب کاهش می یابد.

او از انجام حداقل دو پژوهش در سال توسط کمیسیون کشاورزی اتاق مشهد خبر داد و از هدف گذاری برای پژوهشهای کاربردی گفت. همچنین به این اشاره کرد که دو دشت را با کمک وزارت جهاد کشاورزی و کشاورزان و تولیدکنندگان منطقه در راستای کاهش مصرف آب انتخاب خواهیم کرد تا رفته رفته کسری 5 میلیارد متر مکعبی آب استان را جبران کنند.

شریعتی مقدم سرمایه گذاری را یکی از حلقه های مفقوده در بخش کشاورزی و آب خواند و تصریح کرد: در احداث گلخانه مشکلات زیادی داریم. از طرفی، باید به سمتی بالاتر برویم و کشاورزی علمی و نوین و زنجیره ارزش ایجاد کنیم و الگوهای موجود در این بخش را معرفی کنیم.

شهرام عیدی زاده، سرپرست دفتر کشاورزی اتاق مشهد هم به تشریح برنامه‌ها و هدفگذاریهای انجام شده برای کمیسیون کشاورزی اتاق پرداخت؛ کاهش مصرف آب و افزایش بهره وری، پیگیری مسائل و مشکلات فعالان اقتصادی و تشکلهای حوزه کشاروزی و آب و دام و...، توسعه صادرات پایدار و مستمر محصولات کشاورزی و ارزآوری، جذب و توسعه سرمایه گذاری در بخش کشاورزی، آب، صنایع تبدیلی و محیط زیست، حمایت از استارتاپها، شتاب دهنده ها و فناوری های نوین در بخش کشاورزی و تمرکز بر تولید اقتصادی در بخش کشاورزی و ایجاد زنجیره ارزش قدرتمند در این بخش، اهدافی بود که عیدی زاده مطرح کرد. البته کیخا رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس پس از شنیدن این اهداف، تاکید کرد که برخی از این هدفگذاریها موضوعاتی است که از حیطه وظایف اتاق خارج است و بیشتر به وظایف دستگاههای اجرایی نزدیک است.

جای خالی تشکلهای تخصصی در بخش زراعت و باغی

روسای سازمان جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی دیگر افرادی بودند که در این جلسه صحبت کردند و توضیحاتی درباره وضعیت کنونی کشاورزی و آب استان ارائه دادند.

محمدرضا اورانی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به اینکه 96 درصد تولید در بخش کشاورزی توسط بخش خصوصی صورت میگیرد و 75 درصد واحدهای بهره وری متعلق به این بخش است، گفت: حرکت بخش خصوصی به سمت نهادگرایی و ساختارگرایی بیش از هر چیزی امروز ضرورت دارد چون دولت نه توان و نه منابع لازم را دارد که با هر بهره بردار به طور مستقیم کار کند. در خراسان رضوی 338 هزار بهره بردار کشاورزی حضور دارند که باید به سمت تشکلها بروند اما یکی از اشکالاتی که در زمینه تشکلهای بخش کشاورزی وجود دارد این است که قریب به اتفاق مدیران این تشکلها از بخش دام و طیورند درحالیکه دام و طیور در استان 35 درصد ارزش ناخالص اقتصادی را در اختیار دارد و بخش زراعت 22 درصد و بخش باغی 43 درصد این ارزش را. وی ادامه داد: در زمینه محصولات باغی و زراعی تشکلهای تخصصی نداریم و در بسیاری از محصولات صیفی و باغی کسی نمیتواند صدای کشاورز را برساند. بنابراین یکی از درخواستهای ما توجه کمیسیون کشاورزی اتاق به این موضوع است و زیربخش زراعت و باغی در قالب تخصصی و محصولات خاص و مزیت دار باید در این کمیسیون ساماندهی شود.

البته اورانی یکی از چالشهای عمده در تشکلهای بخش کشاورزی را حضور بازنشسته های سازمان تعاون روستایی یا جهاد کشاورزی و... خواند که 35 سال در دولت خدمت کرده اند و سپس با رویکردی دولتی وارد تشکلها میشوند.

حذف 20 تشکل دولتی ساز در حوزه آب

محمد علایی مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی هم به تشریح میزان برداشت از منابع آبی تجدیدپذیر استان پرداخت و گفت: نسبت آب برداشت شده به میانگین آب تجدیدپذیر استان بیش از 120 درصد است که در شرایط فعلی باید 40 درصد و در شرایط منطقی باید 75 درصد باشد. وی ضمن قدردانی از عملکرد اتاق بازرگانی و تشکلهای کشاورزی بخش خصوصی، تشکلهای دولتی ساز را بلای جان شرکت آب دانست و افزود: از زمانی که مدیریت شرکت آب استان را برعهده گرفتم، 20 تشکلی که این شرکت ایجاد کرده بود را حذف کردم چون مردم آنها را قبول نداشتند و بعضا کشاورز نبودند.

علایی اظهار کرد: تشکلهای کشاورزی فعال کنونی در استان واقعی هستند و با همراهی این تشکلها و دانشگاه فردوسی و سازمان جهاد کشاورزی، سند سازگاری با کم آبی یا همیاران استان برای اولین بار تهیه شده که کاری بسیار ارزشمند است. امروز سندی داریم که باید آن را نقد کنیم؛ در سال 1405 باید به کسری مخزن صفر برسیم و این برای همه دشتها شروع شده و استاندار و فرماندار پیگیر موضوع هستند. وی تاکید کرد: شرکت آب ظرفیتهای آبی استان را در خدمت اتاق بازرگانی میداند تا از این ظرفیتها برای توسعه بخش گردشگری و افزایش درآمد کشاورزی استفاده شود. خراسان رضوی دارای ظرفیتهای آبزی پروری عالی است اما از این موقعیت استفاده نمیکنیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان ابراز کرد: اتاق بازرگانی هر کمکی از ما برای افزایش سرمایه گذاری در این زمینه بخواهند در خدمت هستیم. از طرفی، فهرست چشمه های اصلی استان که میتوان برای توسعه گردشگری از کمک اتاق استفاده کرد را در اختیار اتاق قرار میدهیم.

تخصیص آب جدید به کشاورزان ندهید

اما یکی از نکات مهم این جلسه از سوی کامران داوری، عضو هیات علمی گروه آب دانشگاه فردوسی مطرح شد؛ آنجا که داوری از مدیرعامل آب منطقه ای خواهش کرد که از تخصیص جدید برای آب به کشاورزان جلوگیری کند و خطاب به علایی گفت: اگر من در موقعیت شما بودم و کسی از من تخصیص میخواست، حتی اگر لازم بود استعفا میدادم اما تخصیص جدیدی نمیدادم.

وی تصریح کرد: سطح آب زیرزمینی خراسان رضوی هر سال کاهش می یابد و شور میشود و شرکت آب هم با صدور مجوزهای جدید آن را همراهی و تشدید میکند. این درحالیست که در برنامه همیاران آب میثاقهایی میبندیم که هیچ تخصیص جدیدی به کسی داده نشود.

داوری تاکید کرد: اگر کسی آب میخواهد نباید انتظار تخصیص داشته باشد و باید خرید و فروش کند. خواهش ما این است که این مساله بسیار جدی گرفته شود؛ یک سال پایین رفتن سطح آب زیرزمینی خیلی حساس است؛ ما نیاز به کاهش 2 میلیارد متر مکعب برداشت آب در استان را داریم. وی شرایط امروز آبی استان را به مثابه زلزله‌ای در استان دانست و گفت: این کاهش سطح آب همزمان با رشد شهرها و صنعت یعنی نابودی کشاورزی و باید این موضوع را درک کنیم.

زعفران نیازمند تصمیمات استراتژیک است

فرشید منوچهری، دبیر شورای ملی زعفران ایران هم با اشاره به زعفران به عنوان محصولی استراتژیک در استانهای خراسان رضوی و جنوبی گفت: این محصول نیازمند تصمیمات استراتژیک است و تقاضا میکنیم کمیسیون کشاورزی مجلس یک نفر را به عنوان نماینده ویژه زعفران مشخص کند. اگر نماینده ویژه ای در کمیسیون کشاورزی مجلس داشته باشیم، مشکلات ارزی و نابسامانی که برخی صادرکنندگان یکبار مصرف برای زعفران در شرایط فعلی ایجاد کرده اند را میتوان بررسی و پیگیری کرد. وی تعیین نیم درصد عوارض برای زعفران و هزینه کرد همان نیم درصد را برای این محصول، یکی از راههای حمایت از آن دانست.

« تهیه کننده : زهرا صفدری » اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲۴ تیر ۱۳۹۸, ۱۱:۵۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها