غفلت از ژئوتوريسم معادن

۷ خرداد ۱۳۹۸ کد خبر : 2324
نگاه بخش اعظم جامعه به معادن، این بخش زاینده اشتغال، تولید و امنیت اجتماعی، نگاهی مخرب بوده و به معدنکاری به عنوان عضوی مضر اقتصاد که هدفی جز تخریب محیط زیست ندارد، می نگرند و هر از گاهی در مطبوعات فقط در روز کارگر با استفاده از عکسهای کارگران معدن زغال سنگ مطالبی عامه پسند نوشته و تا سال دگر کارگران معادن فراموش می شوند.

از منظر دیگر معادن کلمات کتابی زیبا هستند که الفبای آن سنگ ها، كاني ها، فسيل ها بوده و ما را به طور غيرمستقيم به تكامل حيات، توسعه فرهنگ و حركت به سوي پيشرفت بشريت سوق مي دهند. پدیده های زمين شناسي و چشم اندازهاي زمين شناختي بستر طبيعت را تشكيل مي دهند و بر جامعه، تمدن، و تنوع فرهنگي تأثير اساسي دارند. زمين بي جان محل تشكيل منابع انرژي و ذخاير معدني است كه بدون آنها جوامع پيشرفته به وجود نمي آمد.

طبيعت ايران، موهبتي الهي است، سرزمين ايران با مساحت 1,648,195 كيلومترمربع هفدهمين كشور وسيع جهان و بخشي از گسترة جغرافيايي خاورميانه است كه در غرب آسيا بين درياچه معتدل خزر و درياي گرم و نيمه گرمسيري عمان و خليج فارس قرار دارد. بخشي از فلات ايران همراه با تنوع اقليمي آن در داخل مرزهاي كشور در حوزة خليج فارس حداكثر گرماي هوا به 52 + و در شمال غرب كشور حداقل سرما به 40 - درجة سانتي گراد مي رسد. ارتفاع زمين در ساحل درياي مازندران 25 متر پايين تر از سطح درياي آزاد است، در حالي كه در ميان كوه هاي ايران بيش از يك صد قله با ارتفاع بالاي 4000 متر و قلة دماوند با بلنداي 5671 متر ديده مي شود.

ايران به دليل داشتن بخشي از زيباترين ميراث زمين شناختي سيارة زمين پتانسيل بسيار خوبي از نظر صنعت ژئوتوريسم دارد؛ از جمله، بي نظيرترين گنبدهاي نمكي جهان؛ فسيلهای جانداران نایاب و خاص در مراغه، ورزقان، اصفهان و اقصي نقاط كشور؛ ميراث معدن كاري و ذوب فلزات در زمان هاي كهن در ايران مركزي؛ داغ ترين بيابان جهان؛ كلوت هاي منحصر به فرد لوت؛ فسيل و آثار انساني در غارهايي مثل منطقة خشت و كمارچ شهرستان كازرون فارس و معدن نمك چهرآباد زنجان؛ وجود معادن شدادي و متروكه، همچون مگنتيت شاخاني بر در لنگرود، سرب و روي مهدي آباد يزد، مس مزرعة آذربايجان، و معادن فعال مس سرچشمه، و مس سونگون می باشد. بيش از نيمي از مساحت كشور را كوه ها و ارتفاعات و كمتر از يك چهارم آن را اراضي قابل كشت تشكيل داده است. تمام اين ويژگي ها دست به دست هم داده و باعث شده كه ايران زمين از نظر پديده هاي ژئوتوريسمي به يكي از كشورهاي منحصر به فرد دنيا تبديل شود.

ژئوتوريسم معادن حلقه مغفول مانده ژئوتوریسم است. در تاريخ تمدن بشري، همواره انسان سعي در به كارگيري منابع اولية طبيعت نظير آب، باد، خاك، و فلزات داشته و همين انگيزه باعث پيشرفت هاي شگرف در طول قرون و اعصار شده است. ژئوتوريسم معادن خود به بخش هاي متنوعي تقسيم مي شود كه شامل معادن شدادي و متروكه، معادن در حال استخراج و فعاليت هاي اكتشافي، و معدن هاي بازسازي شده است. بيش ترين تعداد معادن متروكه و فعال ايران در سه پهنة بزرگ شمال غربي- جنوب شرقي، شرق و پهنة شمالي ايران تمركز دارند كه قابليت برگزاري تورهاي معادن را دارا هستند و استان خراسان در این خصوص جایگاهی خاص و ویژه دارد.آثار باشكوه و زيباي متعلق به تمدن چند هزار ساله كه در سراسر كشور ما پراكنده يا در موزه هاي ايران و جهان گردآوري شده اند، يادآور مغزهاي سازنده و دست هاي كوشنده اي است كه سنگ ها و كاني ها را بازشناخته و از زمين بيرون كشيده اند

گذشته هاي پرافتخار معدن كاري ايران كه گاهوارة معدن و متالورژي است باید با صنعت ژئوتوريسم به همگان شناسانده مي شود تا شاید بخشی از این نگاه تنگ نظرانه به معدن و معدنکار مرتفع گردد. در ژئوتوريسم معادن، با ابزارهاي مختلف سمعي و بصري به گردشگران روند معدنکاری معرفي مي شود. نگين زيباي فيروزه در چنبر کوه های نیشابور و يا عقیق هاي خوش رنگ بایگ تربت حیدریه ، مرمرهای زیبای سد کارده و صدها مثال دیگر از معدن که همه آنها به زندگي رنگ مدنيت مي بخشند و ناشي از برايند انديشه و كوشش زمين شناسان ، مهندسین معدن و معدن كاران اند. در ژئوتوريسمِ معادن آموزش داده مي شود كه اين گونه محصولات معدني چه تاريخچه اي را پشت سر گذاشته اند و به صورت ميراث معدن كاري به دست نسل حاضر رسيده اند.

نائب رئیس انجمن تخصصی معادن و صنایع معدنی استان خراسان رضوی

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۷ خرداد ۱۳۹۸, ۱۴:۵۰


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها