گزارش دنیای اقتصاد از آخرین وضعیت معادن «کمر مقبولا»

اشتغالزایی یا حفظ میراث؛ مساله این است

۹ بهمن ۱۳۹۷ کد خبر : 2274
دنیای اقتصاد، زهرا صفدری- شاید کمتر کسی در مشهد باشد که علاقمند به آثار تاریخی بوده و نام «کمرمقبولا»به گوشش نخورده باشد؛ منطقه‌ای با وسعت حدود پنج کیلومتر مملو از تخته سنگ های آتش فشانی بکر، آثار سنگی، سنگ نوشته ها و نگاره های باستانی ارزشمند. اما آنچه بر شهرت این منطقه می افزاید اختلافات بین دوستداران آثار تاریخی و معدن کاران در آن منطقه بوده که بیش از دو سال است هر از گاهی نقل محافل خبری میشود.

فروردین ماه پارسال بود که خبر ممنوعیت فعالیت معدنی در منطقه تاریخی «کمرمقبولا»» طرقبه روی خروجی خبرگزاریها قرار گرفت؛ موضوعی که ماهها در کش و قوس بین فعالان و دوستداران محیط زیست و آثار باستانی و معدن کاران و سرمایه گذاران معدنی قرار داشت. علاقمندان به آثار باستانی معتقدند ساخت‌وساز مجتمع‌های تجاری و مسکونی، حفاری برای کشف معادن و دیگر فعالیت‌های ساختمانی در این منطقه باعث شده، میراث هویتی و تاریخی کمر مقبولا با خطر نابودی روبه‌رو باشد.

سرمایه گذاران و معدن کاران هم بر اهمیت و تاثیر معادن طلای آن منطقه بر اقتصاد و معیشت مردم و اشتغالی که به دنبال دارد، تاکید میکنند؛ اما سید حسن حسینی فرماندار طرقبه شاندیز در گفتگویی منافع شهر و میراث فرهنگی را مهم تر از احداث و استخراج معدن دانسته و گفته بود «سنگ نگاره های موجود در طرقبه شاندیز بخشی از میراث تاریخی و هویت این شهرستان را شکل می دهند و البته نباید فراموش کرد که در کنار سنگ نگاره ها به معدن طلا هم توجه شود؛ معادن علاوه بر اینکه سرمایه ملی محسوب می شوند، اشتغال زا نیز هستند و درصددیم تقابل موضوع سنگ نگاره ها و فعالیت معدن از بین برود یعنی علاوه بر استخراج و بهره برداری از معدن مذکور به صورت مناسب، مجموعه سنگ نگاره ها نیز مورد حفاظت و حراست ویژه قرار گیرد.»

حسینی ابراز امیدواری کرده بود که «ذخیره معدن طلای طرقبه در جهت حفظ، نگهداری و سامان دهی تاریخ تمدن این منطقه استفاده شود و تحت استانداردهای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری فعالیت های توریستی مناسبی در منطقه شگل بگیرد.»

قوانین معدنی در خراسان رضوی به طور شخصی برداشت و اجرا میشود

اما در جلسه اخیر دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی که به بررسی مشکلات معادن و صنایع معدنی استان اختصاص داشت، مشکلات دو محدوده معدنی در منطقه طرقبه هم بررسی شد.

حبیب الله ترشیزیان، مدیرعامل شرکت «گرانیت درسا» و مجری این معدن در طرقبه، در این جلسه درباره چالش های پیش روی شرکت خود در این منطقه تصریح کرد: متاسفم که سرمایه هایی که میتوانست در شهر ما توسعه را به دنبال داشته باشد، امروز با سختگیریهایی که میشود به جای دیگری میرود. زیرا در این استان قانون را شخصی برداشت و اجرا میکنند. در سال 81 اکتشاف معدن ما از سوی میراث فرهنگی بلامانع اعلام شده بود و هر سال 6ونیم هکتار مجوز برداشت از معدن داشتیم. در سال 85 پروانه بهره برداری گرفتیم و شهردار وقت طرقبه در بازدیدی که از منطقه داشت، گفت اینجا تنفس گاه مشهد است و بهتر است کار نکنید و در حوزه گردشگری فعالیت کنید اما ما نپذیرفتیم چون کار ما معدن است و متاسفانه استانداری در این حوزه از ما حمایت نکرد. این درحالیست که ما سالانه حقوق دولتی معدن را پرداخت میکنیم.

ترشیزیان خاطرنشان کرد: ما به تمام توصیه های قانونی دستگاهها عمل کردیم و در چهل و سومین جلسه ستاد اقتصاد مقاومتی استان بر لزوم مشکل «کمرمقبولا»تاکید شد. اما سال گذشته با وجود استعلامهای زیادی که با سازمانهای دولتی چون حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی و گردشگری انجام دادیم، به نتیجه ای نرسیدیم. حتی اعلام کردیم اگر سنگ نگاره ای در منطقه معدنی ما وجود دارد، در چارچوب دستور اداره کل راه و شهرسازی، حاضریم شیشه ای ضخیم برای نگهداری از آن تعبیه کنیم که این تقاضا هم مورد پذیرش واقع نشد. حال حرف ما این است که اگر دستگاه ها ادامه فعالیت ما را نمیپذیرند، خسارت ما را بدهند و منطقه را تحویل بگیرند.

اما کمالی، نماینده اداره کل راه و شهرسازی استان در این باره گفت: استخراج معدن در داخل حریم شهرها ممنوع است و در سال 81 که پروانه اکتشاف برای این معدن در «کمرمقبولا»صادر شده، این معدن داخل حریم بوده و نباید صادر میشد. وی افزود: با توجه به حساسیت های زیست محیطی و گردشگری در شهر طرقبه، بحث معادن در طرقبه و شاندیز را جدی تر پیگیری میکنیم. اراضی کمر مقبولا حدود 400 هکتار است که مالکیت آن با اداره کل راه و شهرسازی است؛ شهرداری طرقبه از سال 80 پیگیر این بود که طرح گردشگری با عنوان پارک طبیعت گردی را در آن منطقه تعریف کند و متولی آن شهرداری باشد اما به دلایلی این طرح متوقف ماند و به تصویب نرسید.

کمالی درباره وضعیت شرکت «زرمهر مارلیک» نیز اظهار کرد: در سال 94 که بحث معدن طلای طرقبه مطرح شد، ما ممنوعیت برداشت معدن را به سازمان صمت اعلام کردیم اما چون پروانه صادر شده بود و ارجحیت موضوع از نظر اقتصادی مطرح شد، موضوع حفاظت از محیط زیست و اهمیت منطقه نیز توامان مطرح شد. جلسات متعددی برای حل اختلاف در این موضوع داشتیم و قرار شد با تولی‌گری شهرداری طرقبه توافقی صورت بگیرد و این شهرداری موضوع را پیگیری کند. اما در سال ۹۶ مصوبه ای در خصوص این منطقه داشتیم و چون گرانیت درسا پیگیری نداشت، سازمان صنعت اعلام کرد پروانه این شرکت ابطال شده و شرکت زرمهر که طرح گردشگری داشت، فعالیت کند.

 

راه و شهرسازی باید خسارت بخش خصوصی را بدهد

اما شجاعی، معاون امور معادن سازمان صنعت در خصوص مشکل گرانیت درسا اظهار کرد: فعالیت این شرکت از سال 80 و 81 مطرح شد؛ این درست است که در زمان صدور پروانه باید از سازمانهای مختلف استعلام گرفت اما در آن زمان هیچ یک از طرحهای گردشگری مطرح نبود تا نیاز به استعلام از میراث فرهنگی باشد. در سال 85 پروانه بهره برداری گرانیت درسا صادر شد و وقتی پروانه صادر میشود باید حقوق دولتی را از بهره بردار بگیریم و این اتفاق افتاد.

وی ادامه داد: در جلسه سال ۹۵، اکتشاف 6 هکتار برای گرانیت درسا از سوی راه و شهرسازی دستور داده شد که ما مخالف این مقدار بودیم و طبق مصوبه شورای عالی معادن دستگاه متولی باید خسارت معدن را بدهد و در بحث گرانیت درسا راه و شهرسازی باید خسارت بدهد.

 

برای صدور مجوز از ما استعلامی نشده، خسارت نمیدهیم!

کمالی، کارشناس اداره کل راه و شهرسازی در پاسخ گفت: وقتی در هنگام صدور پروانه از سازمان ما استعلام نشده، چرا اکنون ما باید خسارت بدهیم و متضرر شویم؟

علی اکبر لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان هم در جمع بندی مباحث مطرح شده اذعان کرد: اگر راه و شهرسازی ایرادی به مصوبه شورای عالی معادن دارد یا اطلاع دقیقی از آن ندارند، سازمان صمت باید اطلاعات لازم را منعکس کند و راه و شهرسازی اقدام عملیاتی را براساس آن انجام دهد. از طرفی، اگر این امکان پذیر نبود و امکان صدور مجوز دیگری وجود دارد، برای این شرکت مجوز دیگری صادر شود تا ذینفع بخش خصوصی یا جبران خسارت شود یا مجوزی صادر شود که بتواند حق و حقوق خود را بگیرد.

وی با بیان اینکه این موضوع را به عنوان یکی از مصوبات پیشنهادی دبیرخانه در شورای گفتگو مطرح خواهیم کرد، گفت: آن منطقه آمادگی برای صدور مجوز ندارد اما در صورت توان صدور مجوز دیگر این موضوع باید مدنظر قرار گیرد.

 

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۹ بهمن ۱۳۹۷, ۱۰:۵۵


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها