دنیای اقتصاد مشکل 20 ساله صادرات ریلی خراسان رضوی را بررسی می‌کند

کمبود واگن ترانزیتی، زخمی کهنه اما قابل التیام

۲۵ دی ۱۳۹۷ کد خبر : 2261
ارائه تسهیلات به صادرکنندگان برای خرید واگن راهکار حل مشکل تامین واگن است دنیای اقتصاد، مریم نخعی سعدآباد- 50 درصد صادرات خراسان رضوی توسط حمل و نقل ریلی صورت می گیرد، اما با وجود اهمیت بسیار زیاد صادرات ریلی، مساله کمبود واگن ها سالهاست که بر روی شانه استان سنگینی می کند.

 

صادرکنندگان می گویند استفاده از حمل و نقل جاده ای و ترانزیت مقرون به صرفه نیست، زیرا گرانی قیمت ها و مشکلات با کشورهای آسیای میانه، این حوزه را دشوار کرده و کالاهایی همچون سیمان به دلیل حجم بالایی که دارد، بهتر است با واگن صادر شود.

اعضای اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی هم معتقدند در حال حاضر نیاز استان به واگن های مسقف روسی برای صادرات کالاهای دپوشده 200 واگن است اما برای تامین نیاز روزانه واگن استان به 10 تا 15 واگن نیاز داریم.

از طرفی، وزیر راه و شهرسازی یک ماه پیش گفته بود مشکل کمبود واگن برای صادرات از خراسان رضوی باید با تدبیر مسئولان راه آهن طی دو هفته آینده حل شود، محمد اسلامی البته این را هم گفته که در کنار راه آهن، بخش خصوصی هم می تواند به تامین واگن کمک کند.

در این گزارش به دنبال بررسی ابعاد مختلف این مشکل، چگونگی نقش آفرینی بخش خصوصی برای حل آن و میزان رغبت راه آهن برای دریافت کمک از بخش خصوصی هستیم.

مشکل تامین واگن 18 ساله است

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی خراسان رضوی اعتقاد دارد مشکل تامین واگن و امکانات ریلی این استان برای صادرات مربوط به اکنون نیست و حدود 17، 18 سال است که ادامه داشته و می گوید: در دورانی که در خراسان رضوی و کشور زمینه صادرات مهیا است  و بازارهای هدف منتظر صادرات ما هستند، وابستگی ما به واگن های آسیای میانه، استان و کشور ما را با مشکل روبه رو کرده است.

محمد حسین روشنک در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه چه زمان هایی مشکل تامین واگن بیشتر می شود؟، اضافه می کند: اوایل زمستان، پایان سال و همزمان با سال نو بیشترین دورانی است که صادرکنندگان با این مشکل  روبه رو هستند.

«وزارت راه و شهرسازی  اقدامی برای رفع مشکل تامین واگن انجام نمی دهد»، این نکته را رئیس اتحادیه صادرکنندگان در حالی بیان می کند که راهکار او برای رفع این معضل ، امضای تفاهم نامه ای میان این وزارت خانه و راه آهن ایران و کشورهای آسیای میانه است.

روشنک به بدهکاری راه آهن به کشورهای آسیای میانه که مقدار ناچیزی است اشاره و بیان می کند: وزارت راه و شهرسازی  باید نسبت به پرداخت آن اقدام کند.

واگن های خالی به جای اینکه در مشهد بارگیری کننند و به کشور خود بازگردند، در مسیرهای دیگر راه آهن ایران این کار را انجام می دهند و این موضوع سبب ایجاد تاخیر برای حضور آنها در راه آهن خراسان می شود.

رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی خراسان رضوی اشاره ای هم به کمبود واگن مسقف در این استان دارد و می گوید: در همه جای دنیا صادرات کالا با واگن های مسقف انجام می شود، اما متاسفانه واگن ایرانی اجازه سیر در آسیای میانه را ندارد و اگر واگن از این کشورها به مشهد برسد امکان صادرات برای ما وجود دارد، در غیر این صورت این کار انجام نمی شود.

او به تخصیص  بودجه ای از سوی سازمان توسعه تجارت برای تشویق صادرکنندگان و حتی  کشورهای آسیای میانه تاکید می‌کند و این موضوع را راهکاری مناسب برای رفع مشکل تامین واگن می‌داند.

مشکل تامین واگن به صورت میان مدت رفع شده است

مدیرعامل راه آهن خراسان نیز در ابتدای صحبت خود به آمارهای 9 ماهه سال جاری برای میزان صادرات انجام شده از طریق حمل و نقل ریلی کشور اشاره دارد و می گوید: طی این مدت 8 هزار و 260 واگن، کالای غیرنفتی را از این طریق به آسیای میانه حمل کرده اند.

محمدهادی ضیایی مهر نسبت به رشد 69 درصدی این آمار نسبت به 9 ماهه سال گذشته ابراز خرسندی می کند و می افزاید: 81 درصد این حمل و نقل ریلی کالاهای غیرنفتی مربوط به راه آهن خراسان است که شامل 413 هزار تن می شود که با 6 هزار و 736 دستگاه واگن بارگیری شده است.

او اعتقاد دارد آمارها نشان دهنده رشد 96 درصدی حمل کالاهای غیرنفتی در راه آهن خراسان نسبت به 9 ماهه سال قبل بوده و اضافه می کند: ما مشکل کمبود واگن را رد نمی کنیم، اما با کمک همه دستگاه های مربوطه برای رفع این مشکل در میان مدت راهکارهایی در نظر گرفته و اجرا کرده ایم که این موضوع سبب شده روند واگن امدادی نسبت به ماه های گذشته بهتر و تقاضاها برای حمل کالاهای غیرنفتی به روز شود.

«آمارهای موجود نشان می دهد 85 درصد صادرات انجام شده در 9 ماهه سال جاری از محل تخلیه کالاهای ترانزیتی توسط واگن هایی بوده که در راه آهن خراسان تخلیه شده است»، این نکته را مدیرعامل راه آهن خراسان در حالی مطرح می کند که اعتقاد دارد در برخی از دوره ها در سال جاری راه آهن این استان نتوانسته واگن های مسقفی که از کشورهای آسیای میانه وارد خراسان و ایران شده را برای نیاز صادرکنندگان فراهم کند.

ضیایی مهر ادامه می دهد: تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان از جمله کشورهایی هستند که واگن مسقف دولتی دارند و برای صادرکنندگان هزینه بیشتری ایجاد نمی کنند، اما اگر صادرات بخواهد با واگن های مسقف کشورهای دیگر صورت بگیرد، با توجه به خصوصی بودن واگن های کشورهای دیگر برای صادرکنندگان در صورت استفاده، هزینه بسیاری به دنبال دارد .

«آمارهای 9 ماهه سال جاری در کنار همه نکات مثبتی که دارد، به وجود یک هزار و 194 واگن خالی مسقف که از کشورهای آسیای میانه وارد ایران شده و به کشورهای مذکور خالی بازگشته اشاره دارد.»

مدیرعامل راه آهن خراسان  راهکار خود  برای حل طولانی مدت این مشکل، خرید واگن توسط صادرکنندگان و ارائه تسهیلات به آنها از سوی دولت عنوان می کند.

دیپلماسی؛ محور همه روابط ایران و کشورهای مختلف جهان

برای اینکه بدانیم در رفع مشکل تامین واگن دیپلماسی چه نقشی دارد، سراغی از رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال و شرق کشور گرفتیم؛ غلامعباس ارباب خالص در پاسخ به این سوال در ابتدا به این نکته اشاره دارد که دیپلماسی، محور همه روابط ایران و کشورهای مختلف جهان است و اضافه می کند: اگر بخواهیم با کشورهای جهان در بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی و ... همکاری های دوسویه داشته باشیم، از طریق امضای تفاهم نامه فعالیت در این بخش ها را انجام می دهیم.

او تامین واگن برای ایران و کشورهای همسایه یا آسیای میانه را در چارچوب تخصص سازمان های ایرانی و خارجی عنوان می‌کند و متذکر می شود: ما بسترهای مناسب برای ایجاد شرایط در راستای امضای تفاهم نامه میان این دستگاه ها را فراهم می کنیم تا آنها بتوانند واگن مورد نیاز خود را تهیه کنند.

یکی از دلایل کمبود واگن می تواند افزایش میزان صادرات باشد، البته به نظر می رسد باید برای رفع این مشکل به دنبال این موضوع نیز باشیم که آیا می توان از طریق ساخت واگن یا خرید آن، مشکل را رفع کرد؟

 بی مسئولیتی مسئولان، عامل عدم رفع مشکل تامین واگن

محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک  ایران و افغانستان نیز  عریض بودن ریل کشورهای آسیای میانهو باریک بودن ریل ایران را یکی از دلایل بروز مشکل در تامین واگن ترانزیتی می‌داند و می‌گوید: در سال 1375 راه آهن سرخس با هدف مهم کمک به رشد صادرات با حضور مسئولان و روسای جمهور ایران و کشورهای همسایه راه اندازی شد، اما واگن های این راه آهن در سرخس و خراسان رضوی اجازه تردد در کشورهای مشترک المنافع را تاکنون پیدا نکرده اند.

 «یکی از نتایج مشکل تامین واگن این است که وقتی کالایی به مقصد ایران به کشور ما وارد شود ، برای صادرات کالاهای خود  به کشورهای همسایه یا آسیای میانه، از واگن های مذکور کمک می‌گیریم» سیادت با بیان این مطلب می‌افزاید: ما هنوز مشکل تامین واگن را داریم و یکی از علت های مهم آن بی مسئولیتی مسئولان است.

«تشویق کشورهای همسایه از طریق کاهش هزینه برای آنها و در نظر گرفتن تخفیف برای واگن هایی که از کشورهای آسیای میانه به بندرعباس می آیند، می تواند راهکار خوبی برای رفع این مشکل باشد، زیرا در شرایط فعلی تحریم کمبود واگن می تواند دردسرهای بسیاری برای صادرکنندگان ایجاد کند و این موضوع باید هر چه سریع تر مد نظر مسئولان قرار بگیرد.»

رئیس اتاق مشترک  ایران و افغانستان اضافه می کند: اگر مشکل تامین واگن رفع نشود، میزان بیکاری افزایش یافته و با کاهش تولید در بازار مواجه می شویم.

 

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲۵ دی ۱۳۹۷, ۱۰:۰۷


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها