دنیای اقتصاد از چالش و تاثیرات ورود زعفران به بورس کالا گزارش می‌دهد

شفافیت قیمت، مهم‌ترین دستاورد ورود زعفران به بورس

۲۰ آذر ۱۳۹۷ کد خبر : 2232
دنیای اقتصاد، مریم نخعی سعدآبادـ بیش از 90 درصد زعفران صادراتی کشور در خراسان رضوی تولید می شود و ایران با صادرات سالانه 100 تا 150 تن زعفران رتبه نخست دنیا را در این زمینه به خود اختصاص داده، این آمار نشان می دهد ايران بزرگ ترين توليدکننده طلای سرخ است، اما به گفته فعالان این عرصه، این نوع از محصولات کشاورزی اثرگذاری قابل قبولي در بازارهای جهانی ندارد و اين يکی از بزرگ ترين تهديدهايی است که بر سر راه زعفران ايرانی وجود دارد.

 

به گفته کارشناسان آنچه که می تواند سبب شود تا اثرگذاری زعفران ایران در جهان به ویژه بازارهای هدف افزایش یابد، هویت دادن به این نوع از محصولات کشاورزی است، راهکار این مشکل در گذشته با عنوان طرح بهبود کیفیت و شناسنامه دار کردن زعفران از سوی شورای ملی این محصول در برخی از روستاهای کشور عملیاتی شد و نتایج قابل قبولی داشت.

اما مشکلاتی که در سال های گذشته در مسیر تولید و فراوری زعفران وجود داشت سبب شده بود تا به دلیل نبود نظارت و کنترل کافی بر بازار داخلی و خارجی، این محصول با کیفیت پایین و قیمت نازل به بازارهای بین المللی عرضه شود، با ورود این محصول به بورس کالای ایران و نظارت کافی روی استانداردهای آن، این امید وجود دارد که در آینده نزدیک این صنعت با تهدید جدی مواجه نشود و بتواند در بازارهای بین المللی جایگاه مناسب خود را به دست آورد، اما برخی از دست اندرکاران امر معتقدند ورود زعفران به بازار بورس موجب انحصارگری برخی‌ها در این بازار و افزایش قیمت داخلی شده است.

بزرگ ترین مزیت بورس کالا برای کشاورز این است که او قدرت تصمیم گیری دارد و زمانی که از قیمت واقعی باخبر باشد، راضی به فروش محصول با قیمت ارزان به واسطه ها نمی شود. به این ترتیب بورس کالا موجب منفعت تولیدکننده می‌شود، اما اخیرا اخباری به گوش می‌رسد مبنی بر اینکه دلالان به بازار بورس هم ورود کرده و انحصارطلبی برخی در بورس سبب سود بردن آنها از این بازار شده و باز هم دست کشاورز خالی می ماند.

 

شفافیت قیمت زعفران؛ مهم ترین تاثیر وجود زعفران در بورس کالا

دبیر شورای ملی زعفران با بیان اینکه بی تردید، وجود زعفران در بورس کالا نقاط قوت و ضعفی دارد، به دنیای اقتصاد می‌‌گوید: یکی از نقاط قوت این موضوع شفافیت قیمت زعفران در بازارهای داخلی و خارجی است؛ بورس به دنبال این است که طلای سرخ را با ارزش افزوده بیشتر و سود بالا برای کشاورزان بفروشد.

فرشید منوچهری اما نسبت به فراهم نبودن ساز و کار و زیرساختهای لازم در بورس ایران برای حضور زعفران در آن گله مند است و اظهار می‌کند: این موضوع سبب شده تا حضور این محصول کشاورزی پرمصرف و پرطرفدار در بورس برای کشاورز هزینه داشته باشد.

بورس کالا توانمندی افزایش قیمت در بازار داخلی زعفران را ندارد، چراکه نرخ طلای سرخ سال هاست که با دلار افزایش یا کاهش می یابد؛ در گذشته مسئولان به این نتیجه رسیدند که این محصول را جایگزین سکه کنند تا طلای سرخ بتواند نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا کند، این نکته را در حالی دبیر شورای ملی زعفران بیان می کند که به گفته او طی چند ماه اخیر نرخ زعفران همزمان با دلار کاهش داشته است.

 

موفقیت اجرای طرح بهبود کیفیت در روستاهای خراسان رضوی و جنوبی

منوچهری در خصوص اجرای طرح «تار» که شناسنامه دار کردن زعفران است، به 7 سال پیش و پیشنهاد طرح بهبود کیفیت طلای سرخ از سوی شورای ملی زعفران به وزارت جهاد کشاورزی آن زمان اشاره می کند و ادامه می دهد: این طرح علاوه بر اینکه به کشاورزان آموزش های لازم برای جداسازی پرچم از گل زعفران را آموزش می داد، آنها را با روش های مکانیزه و غیرسنتی فرآیند تولید این محصول آشنا می کرد، همچنین، کیفیت تولید آن را ارتقا داده، شناسنامه و برندی برای آن تعریف می شد تا در بازارهای هدف، متقاضیان با اطمینان طلای سرخ را خرید و فروش کنند، بدون آنکه سودجویان بتوانند در این خصوص تخلفاتی انجام دهند.

اجرای این طرح در حالی 7 سال قبل در چندین روستای استان های خراسان رضوی و جنوبی اجرا شد که نمونه زعفران تولید شده در مراکز تحقیقاتی وابسته به صادرات مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت و نتیجه آن تایید ارتقای کیفیت این محصول پرطرفدار بود.

به گفته دبیر شورای ملی زعفران، این شورا تشکلی غیرانتفاعی است و فقط می تواند طرح های مختلف را به سازمان هایی از جمله وزارت جهاد کشاورزی پیشنهاد دهد، اگر با اجرای طرح ها موافقت نشود، تنها به عنوان پایلوت در چند منطقه برخی از طرح ها اجرایی می شوند.

منوچهری درباره اجرای طرح ملی برند زعفران که از سوی شورای ملی زعفران به جهاد کشاورزی ارائه شده بیان می‌کند: این طرح نیز در حالی مورد موافقت این وزارتخانه قرار نگرفت که از سوی شورا به متقاضیان خرید زعفران تضمین داده می شد که بهترین نوع محصول ارائه و در صورت هر گونه مشکل در کیفیت محصول، به خریداران خسارت پرداخت می شد.

او اجرای این طرح را عاملی برای تثبیت حداقل قیمت زعفران می داند و می افزاید: تثبیت قیمت ها علاوه بر اینکه ارزش افزوده طلای سرخ را افزایش می دهد، سبب می شود تا سود حاصل از فروش به جیب کشاورزان برود، نه دلالان به ویژه خریداران خارجی.

 

وجود زعفران در بورس به برند جهانی آن کمک می کند

طلای سرخ ایران و خراسان که این روزها حضورش در بورس کالا منتقدان و موافقان بسیاری دارد، نیازمند توجه بیشتر مسئولان است تا بتواند علاوه بر اینکه در سطح جهانی برند شود، شرایط تولید آن به روز شده و نقش مهم خود را در اقتصاد کشور به خوبی ایفا کند.

کارشناس امور زعفران اداره کل جهاد کشاورزی خراسان رضوی اعتقاد دارد، وجود زعفران در بورس به برند جهانی آن کمک می کند و قیمت کاذب نیز ایجاد نمی کند.

رامین اسمی به تولید زعفران براساس استانداردهای جهانی تاکید دارد و می افزاید: ما نیازمند ارائه آموزش و تسهیلات به کشاورزان هستیم تا آنها بتوانند به جای بهره گیری از روش های سنتی از دستگاه های مرتبط با تولید این محصول برای ارتقای کیفیت طلای سرخ استفاده کنند تا زعفران تبدیلی به صنعتی مهم و بزرگ در خراسان رضوی و ایران شود.

یکی از نتایج حاصل از حضور زعفران در بورس کالا می تواند این باشد که محصول نهایی در مراکز تحقیقاتی مورد آزمایش و بررسی قرار بگیرد تا اگر تقلبی در تولید آن صورت گرفته، بتوان آن را حذف و محصول باکیفیت و صادراتی را از غیر آن شناسایی و در اختیار متقاضیان خرید قرار داد.

 

حضور زعفران در بورس کالا هیچ وقت نمی تواند الگویی برای تولید باشد

رئیس اتاق بازرگانی بیرجند اما یکی از منتقدان پروپاقرص حضور زعفران در بورس کالا است، محسن احتشام با وجود همه انتقاداتش به این موضوع در اینکه حضور این محصول در بورس می تواند سبب شفافیت قیمت آن شود، شکی ندارد، اما درباره نقاط ضعف و قوت آن می گوید: باید شاخص هایی برای این موضوع در نظر گرفته شود و پس از آن حضور زعفران در بورس مذکور براساس این شاخص ها مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان در آن زمان به نقاط ضعف و قوت آن اشاره کرد.

اقتصاد ایران نیازی به بورس بازی ندارد، بورس کالا نمی تواند جایگاه پایین زعفران ایران در جهان را ارتقا بخشد، در حالی می توان جایگاه این محصول را در جهان افزایش داد که درراستای سیاست های اقتصاد مقاومتی پیش رفت.

به گفته رئیس اتاق بازرگانی بیرجند، بورس توسط افرادی ناآگاه هدایت می شود و حق افرادی که می خواهند به صورت اصولی و درست در این مسیر فعالیت کنند، توسط افراد غیرمتخصص از بین می رود.

احتشام بورس را نوعی خام فروشی که از جمله مشکلات تولید و فروش این محصول است، می داند و اضافه می کند: طلای سرخ نیازمند ایجاد یک صنعت و ارائه تنوع در بسته بندی آن درراستای فروش به مشتری به ویژه برای صادرات است.

بورس واسطه گری را نه تنها نمی تواند حذف کند، بلکه به ورود دلالان و سودجویی آنها نیز کمک بسیاری می کند، این موضوع نیز مشکل دیگری است که به گستره مشکلات کشاورزان افزوده می شود.

رئیس اتاق بازرگانی بیرجند پیشنهادی برای رفع برخی از مشکلات کشاورزان به ویژه جلوگیری از افزایش قیمت زعفران دارد و می افزاید: باید از طریق بررسی پایان نامه های دانشجویان در رشته های مرتبط با اقتصاد، راهکارهای علمی برای از بین بردن مشکلات کشاورزان پیدا کرد.

تکیه به مدیریت بازاریابی، بازارسازی و برند سازی از جمله دیگر راهکارهایی ست که علاوه بر اینکه از خام فروشی زعفران جلوگیری می کند، سبب ارزش گذاری این محصول می شود.

احتشام به مدیریت درست فرآینده فرآیند تولید و فروش زعفران تاکید دارد و یادآور می شود: آنچه مهم است توجه به راهکارهایی است که موجب سود بیشتر برای کشاورزان شود، بنابراین، مدیریت بازار به ویژه صادرات از جمله نکاتی است که باید در راس توجه مسئولان قرار بگیرد.

 

 

 

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲۰ آذر ۱۳۹۷, ۰۹:۱۴


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها