دنیای اقتصاد از وضعیت تولید و فراوری گیاهان دارویی در خراسان رضوی گزارش می‌دهد

ضرورت توسعه صنعتی گیاهان دارویی

۱۳ آذر ۱۳۹۷ کد خبر : 2221
دنیای اقتصاد،مریم نخعی سعدآباد- خراسان رضوی بالاترین سهم را در سطح زیر کشت گیاهان دارویی در کشور داشته و بعد از آن خراسان جنوبی و جنوب کرمان در رتبه های بعدی قرار می گیرند، زعفران و گل محمدی دارای بیشترین سطح زیرکشت گیاهان دارویی در استان خراسان هستند و زیره سبز، تخم شربتی، خاکشیر، انیسون، زنیان، زیره کوهی، خطمی خبازی و... در رتبه های بعدی قرار می گیرند.

حجم تجارت جهانی گیاهان دارویی در سال 2017 معادل 120 میلیارد دلار بوده و پیش‌بینی می شود، حجم گردش مالی در این بخش تا سال 2025 به 450 میلیارد دلار و در سال 2050 به 5هزار میلیارد دلار برسد، همچنین، ارزش صادرات گیاهان دارویی ایران در سال گذشته  450 میلیون دلار بوده است.

براساس برنامه ششم توسعه، بحث ارتقای کشت گیاهان دارویی قطب بندی شده در سطح 284 هزار هکتار در دستور کار است، همچنین موضوع تولید ارگانیک حداقل 30 درصد گیاهان دارویی زراعی و اصلاح الگوی کشت و استانداردسازی تولید در حداقل 40 درصد سطح زیرکشت (مطابق با استانداردهای بین المللی) توسط جهاد کشاورزی پیگیری می‌شود.

سهم گیاهان دارویی در اقتصاد و میزان اشتغال خراسان رضوی

تنوع اقلیم در خراسان رضوی کم نظیر است و سبب شده این استان بتوند ظرفیت های بسیاری در حوزه تولید، اقتصاد و اشتغال داشته باشد، براساس آمارهای ارائه شده از سوی استانداری خراسان رضوی، حجم صادرات در این استان 2 میلیارد دلار بوده که 40 درصد از آن به زعفران و گیاهان دارویی اختصاص دارد، این نکته را هم باید به آمار مذکور اضافه کرد که در 7 ماهه نخست سال گذشته، 79 طرح با 239 نفر اشتغالزایی و حدود 5 میلیارد تومان در حوزه طرح های اشتغالزای گیاهان دارویی و زعفران این استان ارائه شده است.

رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق بازرگانی خراسان رضوی درباره ظرفیت های ارزآوری گیاهان دارویی در این استان به دنیای اقتصاد می گوید: 20 نوع گیاه داوریی در این استان وجود دارد که می تواند همچون زعفران ارزآوری بالایی داشته باشد.

علی شریعتی مقدم به ضرورت تولید صنعتی گیاهان دارویی در خراسان رضوی تاکید ویژه ای دارد و نه تنها آن را سبب پشتوانه بازار داخلی عنوان می کند، بلکه نبود این نوع تولید و عدم انسجام بازار را از جمله ضعف های این استان در حوزه گیاهان دارویی عنوان می کند.

برای تولید صنعتی گیاهان دارویی و رفع مشکلاتی از جمله خام فروشی آن، راهکار ایجاد شهرکی برای آن از جمله پیشنهادات کمیسیون کشاورزی و آب اتاق بازرگانی خراسان رضوی بوده، این نکته را در حالی رئیس این کمیسیون مطرح می کند که این طرح را عاملی برای نظم دادن به بازار گیاهان دارویی می داند، البته موضوعاتی از جمله اجرای طرح کشاورزی قراردادی نیز می تواند از دیگر برنامه های حمایتی در این بخش از کشورزان استان باشد.

توجه کشورهای مختلف به اهمیت تولید صنعتی گیاهان دارویی

به گفته شریعتی مقدم کشورهایی از جمله چین، ژاپن و آلمان به واسطه برخورداری از تنوع در تولید گیاهان دارویی و توجه به فرآوری صنعتی آن، به عنوان قطب این گیاهان به ویژه تولید صنعتی آن در جهان شهرت دارند.

گیاهان دارویی به دلیل آنکه می توانند عامل پیشگیری کننده از بسیاری بیماری ها باشند و در سلامت انسان نیز نقش مهمی ایفا می کنند، پیشرفت در تولید آنها به ویژه نوع صنعتی شان از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده، بنابراین، کشورهای مختلف به دنبال تنوع و بهره گیری از روش های جدید برای تولید بهتر گیاهان دارویی هستند.

رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق بازرگانی خراسان رضوی نسبت به بی نظیر بودن واحدهای بسته بندی و فرآوری گیاهان دارویی در این استان خرسند است و می گوید: به تازگی، این استان در تولید انواع دم نوش نیز گام های جدی برداشته و می تواند در آینده ای نزدیک جایگاه مهمی از این نظر در کشور داشته باشد.

او اضافه می کند: تولید صنعتی گیاهان دارویی نه تنها می تواند بازار را فرم دهد، بلکه عاملی برای ایجاد قیمت مناسب و تقاضا می شود که این خود حمایتی دیگر از بخش کشاورزی است.

با وجود اینکه زعفران به دلیل نوع بسته بندی و قیمت مشخص آن از جمله گیاهان دارویی پرطرفدار در کشور و جهان محسوب می شود، اما بی تردید، تولید صنعتی سایر گیاهان دارویی نیز می تواند علاوه بر اینکه طرفداران خاص خود را پیدا کند، به رشد و توسعه روستایی کمک کند.

خام فروشی؛ عمده مشکل جهاد کشاورزی در تولید گیاهان دارویی

ضرورت توسعه گیاهان دارویی آن هم با اصول درست کشاورزی اکنون جزوی از دغدغه های جهاد کشاورزی خراسان رضوی شده و مدیر باغبانی این اداره کل علت دغدغه مذکور را کم آبی موجود در این استان و امکان کشت گیاهان دارویی با نیاز کم به آب عنوان می کند.

سید هاشم نقیبی حسینی کشت زیره و گل محمدی را در کنار زعفران از جمله گیاهان دارویی با نیاز کم به آب عنوان و بیان می کند: با توجه به نیاز بازار داخلی، کشت این گونه از گیاهان دارویی می تواند برای کشاورزان درآمدزایی کند.

کشت تنوع گیاهان دارویی حاصل از اقلیم خاص خراسان رضوی یکی از فرصت های این بخش در استان محسوب می شود، اما خام فروشی این نوع از محصولات کشاورزی آن هم در حجم بالا بدون بهره گیری از اصول درست آن از مهم ترین و بیشترین مشکلات جهاد کشاورزی استان است که اگر رفع نشود، کم کم به چالشی بزرگ تبدیل می شود.

به گفته مدیر باغبانی اداره کل جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این اداره کل آرام ننشسته و توسعه مناسب گیاهان دارویی را در قالب یکی از طرح های مهم اجرایی کرده است.

پرداخت تسهیلات همراه با تخفیف های ویژه برای خرید بذرهای گیاهان دارویی، ارائه آموزش های لازم اصول درست کشت به کشاورزان و کشاورزی قراردادی از جمله طرح های مذکور برای توسعه مناسب گیاهان دارویی در خراسان رضوی است.

به گفته نقیبی حسینی، منظور از کشاورزی قراردادی، ارائه محصول مورد نیاز مشتری به کشاورزان همراه با عقد قرارداد است، در مرحله بعد مشتری که عمدتا تاجران و صادرکنندگان هستند، هزینه مورد نظر را به کشاورزان براساس قرارداد پرداخت کرده و محصول کشورزی خود را تحویل می گیرند.

 

مدیر باغبانی اداره کل جهاد کشاورزی خراسان رضوی این طرح را سبب رشد اقتصادی بخش کشاورزی این استان می داند و بیان می کند: شناخت از استانداردهای کشورهای مختلف در بخش واردات گیاهان دارویی این امکان را به ما می دهد تا فرآوری این محصولات بهتر و همگام با استانداردهای مذکور باشد تا علاوه بر رشد صادرات، از خام فروشی های بی رویه نیز جلوگیری شود.

استاندارد زعفران خراسان رضوی از اروپا بالاتر است

یکی از مهم ترین نوع گیاهان دارویی، زعفران است که علاوه بر مصرف داخل استان و کشور، در خارج از ایران نیز طرفداران بسیاری دارد، رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران دراین باره به دنیای اقتصاد می گوید: سالانه حدود 270 تن زعفران از خراسان رضوی به 47 کشور جهان صادر می شود.

غلامرضا میری به این نکته که استاندارد زعفران خراسان رضوی از اروپا بالاتر است، تاکید دارد و می افزاید: در حال حاضر، کشت زعفران در این استان عمدتا به صورت سنتی انجام می شود و اگر قرار باشد در نوع تولید آن اصلاحی صورت گیرد، باید همه پیازهای کاشته شده از زمین کشاورزی خارج شده و از طریق ماشین آلات صنعتی دوباره کشت شود که این موضوع می توند هزینه های بالایی برای کشاورزان داشته باشد.

به گفته نائب رئیس شورای ملی زعفران اکنون 23 استان در کنار خراسان رضوی اقدام به کشت زعفران در کشور می کنند، اما خوشبختانه استاندارد زعفران استان ما درجه بالایی دارد.

فعالیت سازمان های مردم نهاد اقتصادی در حوزه انسجام بازار گیاهان دارویی

یکی از مشکلاتی که فعالان عرصه گیاهان دارویی مطرح می کنند، نبود انسجام بازار این گونه از محصولات کشاورزی است، در این راستا گروهی از سازمان های مردم نهاد اقتصادی در مشهد پای کار آمدند و برای رفع این مشکل برنامه ریزی کردند.

یکی از بانوان فعال در حوزه گیاهان دارویی نسبت به اینکه فعالان حوزه گیاهان دارویی از کشاورزان گرفته تا تجار، عطاری ها و متخصصین این بخش به صورت جزیره ای فعالیت دارند، می گوید: مرکز تخصصی برنامه ریزی و اجرایی فن بازار گیاهان دارویی و فرآورده های طبیعی و فعالیت بخش زیادی از اعضای سازمان های مردم نهاد اقتصادی در منطقه گردشگری سپاد تلاش می کند تا همه فعالان بخش گیاهان دارویی را دور هم جمع کند.

منیره صبوری با اشاره به ایجاد مراکز، انجمن ها و کارگروه های تخصصی در این مرکز، بیان می کند: در این نهاد غیردولتی از سازمان های دولتی از جمله معاونت اقتصادی استانداری خراسان رضوی، دانشگاه ها و شرکت های دانش بنیان کمک معنوی می گیریم تا بتوانیم بخشی از مشکلات گیاهان دارویی را با کمک هم رفع کنیم.

ایجاد مرکز فرآوری و رشد، باشگاه فعال گیاهان دارویی و فرآوری آن، انجمن صادرکنندگان این گونه از محصولات کشاورزی، مرکز ارتباطات خارجی و فن آوری و انجمن فرآوری و ایده ها از جمله اقداماتی است که یا انجام شده یا در آینده ای نزدیک فعالیت خود را آغاز می کند.

به گفته این فعال بخش خصوصی قشر زیادی از بانوان کارآفرین در حوزه گیاهان دارویی مشغول بکار هستند و هم اکنون 60 نفر از آنان و دانشجویان دانشگاه ها با کمک هم قصد دارند باشگاه فعال این گونه از محصولات کشاورزی را در مشهد ایجاد کنند.

صبوری تاکید بسیاری به اهمیت شناخت از بازار برای ارائه بهترین گیاهان دارویی و فروش مناسب آنها را دارد و می افزاید: خراسان رضوی قطب این گونه از محصولات کشاورزی در کشور است، اما به دلیل جزیره ای و جدا کار کردن هر کدام از فعالان این عرصه، ظرفیت های این استان در این بخش جلوه ای پیدا نمی کند.

عدم شناخت از باراز گیاهان دارویی و اقدامات سنتی برای فرآوری این گونه از محصولات کشاورزی از جمله مشکلاتی است که در این بخش وجود دارد، این بانوی کارآفرین در حالی به این نکته اشاره دارد که یکی از فعالیت های مرکز تخصصی برنامه ریزی و اجرایی فن بازار گیاهان دارویی و فرآورده های طبیعی را خریدهای قراردادی از کشاورزان با هدف ورود آنها به بازار و درآمدزایی شان عنوان می کند.

 

« منبع خبری : دنیای اقتصاد » آخرین ویرایش : ۱۳ آذر ۱۳۹۷, ۱۰:۱۶


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها