دنیای اقتصاد از اوضاع تولید «کمپوست» و تاثیر آن بر سلامت و اقتصاد شهر گزارش می‌دهد

ظرفیت مغفول 2000 میلیاردی طلای سیاه در مشهد

۱۴ آبان ۱۳۹۷ کد خبر : 2197
دنیای اقتصاد، مریم نخعی سعدآباد- فرآوری زباله های شهری از مهم ترین موضوعاتی است که در بحث محیط زیست، ارتقای سلامت زندگی مردم و کاهش بیماری های مختلف مورد توجه قرار می گیرد، اهمیت این موضوع تا اندازه ای است که براساس گزارش یکی از رسانه ها، برخی از کشورهای پیشرفته اروپایی از لحاظ توجه به بازیافت زباله ها لیستی اعلام کرده اند که براساس آن، آلمان بالاترین نرخ بازیافت را در جهان دارد، اتریش در رتبه دوم است و پس از آن‌ ها، کره جنوبی و ولز قرار گرفته اند، هر چهار کشور 52 تا 56 درصد از زباله‌های شهری‌شان را بازیافت می‌کنند، همچنین سوئیس در رتبه پنجم این لیست قرار گرفته و تقریبا نیمی از زباله‌های شهری‌اش را بازیافت می‌کند.

 

 

از این لیست که بگذریم، به تولید زباله های شهری در ایران و مشهد می رسیم، آمار مذکور در ایران نه تنها گواه از نسبت سه برابری تولید زباله های شهری به بازیافت آن را می دهد، بلکه در مشهد به عنوان شهری گردشگری مذهبی با تولید حدود 2 هزار زباله شهری به مخاطب حق می دهد تا با شنیدن این آمار، سرش سوت بکشد!

آنچه مهم است، میزان بازیافت این مقدار تولید زباله های شهری است و این موضوع به گفته کارشناسان در واحدها و کارخانه های بازیافت مشهد تا ظرفیت حدود یک هزار تن انجام می شود.

حاصل فعالیت واحدهای بازیافت در مشهد، تولید کمپوست است که از طریق روش های مختلف صورت می گیرد و در نهایت، این کودها باید به دست مشتریان که عمدتا کشاورزان هستند، برسد، اما آنچه در این میان باید به آن توجه شود، این است که تولید کمپوست از زباله های شهری و خانگی در مشهد آیا به همین راحتی داستان ساده ای دارد یا خیر؟

جهاد کشاورزی  یارانه را تنها برای کودهای استراتژیک پرداخت می کند

براساس اخبار رسیده، گویا جهاد کشاورزی یارانه ای برای خرید کودهای کمپوست به کشاورزان پرداخت می کرد و آنها نیز با توجه به صرفه بودن کودهای کمپوست شهرداری، به واحدهای بازیافت آن مراجعه و کودهای مذکور را خریداری می کردند، این موضوع تا حدود دو سال پیش انجام می شد تا اینکه جهاد کشاورزی یارانه را قطع کرد و کشاورزان نیز به خرید کودهای ارزان قیمت رو آوردند و این مسئله سبب شد تا واحدهای بازیافت شهرداری از جمله مشهد تعطیل شوند.

برای اطلاع از صحت یا کذب این خبر سراغی از رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گرفتیم و او بعد از شنیدن ماجرای پروصف قطع یارانه نه تنها این موضوع را نادرست می داند، بلکه می افزاید: کودهای آلی همچون کمپوست و حیوانی هیچ وقت شامل حال پرداخت یارانه این سازمان نمی شده و نمی شوند، زیرا یارانه مذکور تنها برای کودهایی است که حکم استراتژیک دارند.

مجتبی مزروعی درباره تولید کمپوست در واحدهای بازیافت مشهد در شهرداری یا سایر واحدهای مستقل ابراز خرسندی می کند و می گوید: اگر شرایطی محیا شود که این واحدها با قیمت مناسب کودهای کمپوست را در اختیار کشاورزان قرار دهند و از طریق ارائه تسهیلات به کشاورزان در خرید کودهای مذکور کمک کنند، قطعا با تولید محصولات کشاورزی باکیفیت تر و سالم رو به رو می شویم.

کودهای کمپوست به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در بهره وری آب نیز در بخش کشاورزی تاثیر شگرفی دارد، به طوری که مزروعی به استفاده از این نوع کود در مزارع نیاز به مصرف کم آب به ویژه زعفران در این استان نیز توصیه ویژه ای به کشاورزان می کند.

 

تعطیلی کارخانه بازیافت شهرداری مشهد علت دیگری دارد

داستان قطع یارانه خرید کود که سبب تعطیلی کارخانه بازیافت شهرداری مشهد می شود را در حالی برای رئیس کمیسیون خدمات شهری، بهداشت، سلامت و محیط زیست شورای اسلامی شهر مشهد تعریف کرده ایم که می گوید: این موضوع نه تنها صحت ندارد، بلکه از ریشه کذب است.

محمد حاجیان شهری خود دو داستان متفاوت را درباره فعالیت کارخانه بازیافت مشهد که قرار بود یک هزار تن زباله شهری و خانگی را بازیافت کرده و کود کمپوست تولید کند  برای خبرنگار دنیای اقتصاد ارائه می کند و می گوید: در دو سال گذشته شهرداری مشهد منتظر است تا یک شرکت خصوصی طرح و ایده های خود را برای ساخت کارخانه بازیافت با ظرفیت یک هزار تن ارائه دهد، اما متاسفانه با وجود پیگیری های مختلف از سوی شورای شهر و شهرداری، این شرکت به وعده های خود عمل نکرد و سبب تعطیلی این خط تولید کمپوست در شهرداری مشهد شد.

رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر مشهد اضافه می کند: حدود 5، 6 سالی از ایده ساخت کارخانه بازیافت شهرداری مشهد که قرار بود ظرفیت بازیافت یک هزار تنی داشته باشد، می گذرد، اما اکنون با این بدقولی های یک شرکت خصوصی، شهرداری مشهد در حالی عطای ساخت این کارخانه را لقایش بخشیده که به نظرم باید زودتر از اینها به این موضوع خاتمه می داد.

و اما داستان دوم حاجیان شهری مربوط به تولید کودهای کمپوست در یکی دیگر از واحدهای بازیافت شهرداری مشهد است که به گفته وی این واحد بازیافت در خارج از شهر در منطقه میامی قرار گرفته و با وجود کاهش بوی نامتبوع تولید آن اما هنوز اشکالاتی دارد که نتوانسته نظر کشاورزان را برای خرید و استفاده آنها در مزارع شان جلب کند.

 

سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری خود مشتری این کودهاست اما حاجیان شهری در این باره می گوید: هنوز با وجود رفع میزان زیادی از اشکالات کمپوست تولید شده در این واحد بازیافت شهرداری مشهد، مشکلات مختلفی از جمله اختلال در ساختار شیمیایی و کاربردی این نوع از کودهای تولید شده وجود دارد که نیازمند استفاده آزمایشی بیشتر دیگر سازمان های مرتبط با مزارع یا پارک ها و فضای سبز است تا اشکالات کم کم رفع شود و بتواند نظر کشاورزان را به خرید جلب کند.

جداسازی زباله های شهری؛ هزینه کمتر، کمپوست بهتر

فرآیند کمپوست در ایران از سال 70 و در مشهد از سال 75 با فعالیت خط یک واحد بازیافت شهرداری مشهد که زیر نظر سازمان پسماند ظرفیت بازیافت 450 تن زباله های شهری و خانگی را داشت، آغاز شده و این واحد بازیافت با انجام مراحل مختلف اقدام به تولید کودهای کمپوست می کند؛ این نکته را مدیر مجتمع بازیافت پسماند شهرداری مشهد می گوید و اضافه می کند:  ظرفیت این واحد بازیافت در سال های اخیر به 600 تن رسیده است.

مسعود علیزاده خواستار لزوم آگاهی بخشی بیشتر به کشاورزان درباره تولید کمپوست می شود و می افزاید: شناخت کشاورزان از تولید کودهای کمپوست در این واحد بازیافت سبب می شود تا علاوه بر اینکه آنها پس از بازدید از این واحد بتوانند کود کمپوست خود انتخاب و خریداری کنند، این شرایط نیز فراهم شود تا آنها در دوره های آموزشی استفاده مناسب با کودهای کمپوست نیز شرکت کنند تا در نهایت بتوانند محصولات کشاورزی خود را باکیفیت بهتر و سلامت بیشتر تولید کرده، بدست مشتری برسانند.

یکی از مشکلات موجود در بازیافت زباله های شهری و خانگی این است که انواع شیشه ها، داروها، مواد غذایی و پلاستیک بدون جداسازی توسط شهروندان در مقابل در منازل قرار می گیرد، در حالی که لازم است مردم قبل از قرار دادن زباله های خود در مقابل در منازل شان، اقدام به تفکیک زباله ها کنند تا علاوه بر اینکه کود کمپوست با هزینه کمتری تولید شود، ناخالصی کمتری داشته باشد و به این ترتیب بتواند در مزارع برای تولید محصولات باکیفیت بهتر کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.

فرآوری زباله؛ فرصت یا تهدید

آنچه که در بحث فرآوری زباله ها، کارشناسان به ویژه فعالان عرصه سلامت محیط به آن توجه دارند، این است که آنها بازیافت زباله ها را هم فرصت می دانند و هم تهدید؛ مدیر گروه بهداشت محیط و حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز این موضوع را تایید می کند و می افزاید: زمانی که بازیافت زباله ها غیراصولی انجام و سبب یروز بیماری ها و به خطر افتادن سلامت جامعه شود، نوعی تهدید است، اما زمانی این فرآیند فرصت محسوب می شود که در هر مرحله از بازیافت تولید نهایی آن به عنوان یک سرمایه تلقی شود و همچنان عنوان «طلای سیاه» را با خود همراه داشته باشد.

علی اصغر حسنی یزدی با بیان اینکه زمانی می توان مراحل بازیافت زباله های شهری و خنگی را به درستی و با هزینه کمتر انجام داد که علاوه بر اینکه به عنوان سرمایه تلقی شود، بتواند شرایط سلامت جامعه را نیز به همراه داشته باشد که مردم بدانند باید به تفیکیک زباله های خشک و تر قبل از تحویل آن به ماموران جمع آوری زباله پرداخته و زباله هایی که قابلیت جداسازی دارد را از زباله هایی که این قابلیت را ندارد، جدا کنند.

حجم تولید زباله های شهری و خانگی مشهد مانند گرجستان است!

برای آنکه بدانیم فرآوری زبله های شهری و خنگی چه تثیری در اقتصاد شهر می گذارد، سراغی از مدیر سرمایه گذاری و مشارکت های معاونت اقتصادی شهرداری مشهد گرفتیم و محمد هادی محمدی مقدم در این باره با بیان اینکه حجم تولید زباله های شهری و خانگی مشهد مانند گرجستان است؛ می گوید: قبل از فعالیت شورای پنجم اسلامی شهر مشهد، معاونت خدمات شهری شهرداری مشهد با هدف سوزاندن زباله ها به سراغ چند کشور خارجی رفت تا نحوه بازیافت زباله های آنها مورد بررسی قرار دهد.

او به مصوبه شورای شهر پنجم درباره سوزاندن زباله های شهر اشاره ای دارد و عنوان می کند: بر اساس این مصوبه شورای شهر اعلام کرد، برای سوزاندن زباله ها شهرداری فراخونی اعلام کند تا شرکت های متقاضی در این خصوص مطلع شوند و از میان آنها شرکت مناسب برای انجام این کار انتخاب شود.

از ابتدای سال جاری فراخوان اعلام شد و 18 شرکت در این فراخون شرکت کردند اما به گفته آقای محمدی مقدم قرار است تا پایان سال جاری نتیجه نهایی اعلام وشرکت مورد نظر برای سوزاندن زباله ها کفش آهنین پا کرده و این ماموریت شاید غیرممکن را اجرایی کند.

محمدی مقدم با اشاره به اینکه حجم سرمایه گذاری ها برای بازیافت زباله ها و سوزاندن آنها تا قبل از افزایش قیمت دلار یک هزار و 300 تا 400 میلیارد تومان بود؛ بیان می کند: اکنون با توجه به افزایش قیمت دلار این میزان سرمایه گذاری به حدود 2 هزار میلیارد تومان رسیده باشد.

 

در بسیاری از کشورها مراحل تفکیک زباله ها توسط دستگاه های مدرن انجام می شود، اما در مشهد این کار دستی صورت می گیرد و ناگزیر هزینه های شهری را افزایش می دهد، این نکته را مدیر سرمایه گذاری معاونت اقتصادی شهرداری مشهد می گوید و ادامه می دهد: سوزاندن زباله ها ویژگی های خوبی نیز دارد، به عنوان مثال، می تواند سبب تولید برق شود و این نکته در حقیقت پشنه آشیل این شبوه است.

به گفته محمدی مقدم، شرکت برق با وجود آنکه هنوز قراردادی با شهرداری برای خرید برق نداده است، اما می تواند ضمانت کند که این کار را انجام دهد، رقم تضمینی شرکت برق چیزی حدود 385 هزار تومان برای هر کیلووات است.

اگر تفیکیک زباله ها به درستی انجام نشود، هزینه های بسیاری به شهرداری تحمیل می شود و نتیجه آن این می شود که به جای آنکه بازیافت زباله ها نه تنها در اقتصاد شهر تاثیری ندارد، بلکه نقش منفی ماجرا می شود، اما اگر این تفکیک به درستی انجام شود، در آن صورت است که به دلیل فرآوری مناسب، می تواند هم به تولید برق بیانجامد، هم نوعی کود با عنوان «کمپوست» را تولید کند که بواسطه ویژگی های خوب آن سبب کشت بهتر و باکیفیت تر محصولات کشاورزی نیز شود.

 

 

 

 

 

 

 

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۱۴ آبان ۱۳۹۷, ۱۰:۲۹


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها