در نشست مشترک کمیسیونهای صنعت و بهبود محیط کسب و کار اتاق مشهد مطرح شد

سیاست ارزیِ دلال پرور

۷ آبان ۱۳۹۷ کد خبر : 2194
دنیای اقتصاد، زهرا صفدری- به همت کمیسیون‌های صنعت و بهبود فضای کسب و کار اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نشستی تخصصی با محورهای "عمق و پایداری بحران ارزی" و "تحریمها و آینده اقتصاد کشور" برگزار شد.

 

در این برنامه که با حضور محمد قاسمی، معاون پژوهشهای اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس و پویا جبل عاملی، اقتصاددان به عنوان سخنرانان برنامه در جمع فعالان اقتصادی خراسان رضوی برگزار شد، تشریح تحریمها و آینده اقتصاد ایران، پیچیدگیهای موجود در سیاست گذاری اقتصادی در شرایط کنونی، بخشهای تاثیرپذیر از تحریمها، توصیه های سیاستی در شرایط تحریم، میزان عمق و پایداری بحران ارزی، ارزیابی شوک ارزی و... از مباحثی بود که از سوی سخنرانان این برنامه مطرح شد.

باید به دنبال ایجاد تعهد دیگر کشورها برای ایران باشیم

سید حسین احمدی سلیمانی، رئیس کمیسیون صنعت اتاق مشهد در این نشست گفت: در بخش ارزی یک نوع سردرگمی در اتاق فکر ارزی کشور داشته ایم که از سال گذشته تا الان ادامه دارد. باب توسعه را باید بست و تا مهلت 13 آبان فرض را بر این می‌گیریم که تهدید جدی است و به هر میزانی که می‌شود باید تعهد ایجاد کرد چون بعد از آن کانالهای مالی بسته می شود.

احمدی سلیمانی ادامه داد: در کشتیرانی هم امکان حرکت کشتیها برای صادرات و واردات حتی به حالت رادار خاموش ردیابی و مسدود می شود و بانک مرکزی که قرار بود برای توسعه و سرمایه گذاری تامین ارز کند، الان نگاهش به جیب کارآفرین است که ارز را در سامانه نیما عرضه کند؛ اما در سامانه نیما افراد با ترفندی ارز را عرضه می کنند و سپس آن را برای نیاز خود برمی دارند و امکان تامین ارز برای واحدهای کوچک و متوسط از این طریق بسیار سخت است.

وی گفت: با همه نگرانی هایی که مطرح می شود و تحریم هایی که در حال تشدید است، باید گفت ما تجربه شدیدتری هم در گذشته داشته ایم و نباید تا این حد دچار هراس و نگرانی بشویم زیرا تدبیر مدیریتی را از دست می دهیم. نابسامانی در اتاق فکر ارزی نشان می دهد که نباید اینگونه باشد. وی یکی از دلایل کاهش مواد اولیه در انبارها را وجود بخشی از این مواد در گمرک و عدم ترخیص سریع آن دانست و افزود: علت این است که بانک مرکزی و بانکهای عامل یک نرم افزار برای کدرهگیری دارند و گمرک نرم افزار دیگری؛ بنابراین، نحوه محاسبات نرم افزارها با هم متفاوت است و تناقض ارقام استخراجی از این نرم افزارها باعث عدم صدور کدرهگیری می شود.

دلال پروری، حاصل سیاستهای ارزی

رضا حمیدی، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسب و کار اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی نیز با انتقاد از سیاست ارزی دولت گفت: دولت به صادرکنندگان می گوید ارز را با نرخ نیما به این سامانه بدهند اما این زوری است که در حکومت عدل علی(ع) به صادرکننده گفته می شود؛ وقتی صادرکننده 100 دلار صادرات داشته و تنها 30 دلار سوبسید از دولت گرفته، دولت فقط حق دارد همان 30 دلار را از صادرکننده بخواهد و صادرکننده حق دارد بقیه دلارهایش را آن سوی خیابان به یک و نیم تا دو برابر بفروشد؛ نه اینکه دولت آن را به دلالان آن طرف خیابان بفروشد و شغلی جدید برای 2هزار نفر ایجاد کند.

وی با تاکید بر لزوم مبارزه با فساد و کنترل و حذف واردات غیرضروری در روزهایی که به ارز احتیاح است، اظهار کرد: گسترش فرهنگ خرید کالای ساخت داخل در این وضعیت امری ضروری است؛ فرهنگ غلط استعماری که جنس خارجی بخریم را از مغز ایرانی باید خارج کنیم. بازنگری نوع مباحث و اندیشیدن مدیران و گسترش ساخت قطعات یدکی در داخل که در گذشته توسط صنایع داخلی صورت می گرفت و وقتی وارداتش راحت شد، تولیدش کم و واردات افزایش یافت، نیز باید در وضعیت کنونی مدنظر قرار گیرد.

حمیدی صرفه جویی در مصارف انرژی و سایر مصارف و عدم اکتفا به این موضوع از طریق قشر آسیب پذیر را امری مهم خواند و  تصریح کرد: تولید ضایعات در کشور ما به اندازه ای است که در این زمینه از ثروتمندترین کشورها پیشی گرفته ایم؛ این چه گونه مصرف مواد است؟ ما در تولید میوه جات باغی جزو ده کشور اول دنیاییم اما 40 درصد میوه ها در مراحل مختلف کاشت، داشت، برداشت و بسته بندی از بین می رود و این موضوع درباره گندم و سوخت و... هم صدق می کند.

توصیه‌های سیاستی در شرایط تحریم

محمد قاسمی، معاون پژوهشهای اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس در این سمینار، مهمترین بخشهای تاثیرپذیر از تحریمها از کانال محدودیت واردات را شامل؛ ساخت تجهیزات حمل و نقل، ساخت وسایل نقلیه موتوری، ساخت مواد شیمیایی و محصولات شیمیایی، ساخت محصولات لاستیک و پلاستیک و... دانست. وی تصریح کرد: بخشهای ساخت محصولات غذایی و آشامیدنی، کشاورزی، ساخت پوشاک، منسوجات، ساختمان، محصولات فلزی فابریکی به جز تجهیزات و ماشین آلات و... بخشهایی هستند که بیشترین ضریب فزاینده تولید در شرایط تحریم را دارند و دارای اولویت سرمایه‌گذاری در این شرایط هستند. این بخشها در فرض محدودیت واردات هم می‌توانند برنامه فعالانه ضمن تحریم برای دولت باشند.

قاسمی تصریح کرد: توان تحریک مصرف و مخارج دولت و مخارج بخش خصوصی در دو سه سال آینده وجود ندارد و اگر می خواهیم کسب و کار در کشور پایدار باشد، باید به فکر بازارهای خارجی باشیم. زنجیره های تولید در کشور کامل نیست و تولیدکننده ها باید جستجو کنند و در زنجیره تولیدی که دارای مزیت هستیم، آن را کامل کنند.

وی خطاب به فعالان اقتصادی حاضر در این نشست گفت: فروش نقدی بر فروش نسیه در این دوران ترجیح دارد و به طور طبیعی اگر بتوان تخفیف داد و فروش کالا را نقدی محاسبه کرد، بهتر است. روی بخشهای دارای اولویت که هنگام محدودیت واردات دارای مزیت هستند، تاکید کنید. علاوه بر این، دوره کنونی، دوره افزایش بهره وری است؛ مساله اتفاق افتاده را به یک بحران ارزی تغییر ندهیم. الان بحث تحریمها خیلی فراتر از بحران ارزی است و اگر از این وضعیت به درستی استفاده شود می توانیم به یک دوران بازسازی نظریه اقتصادی کشور برویم. رشد محدود وابسته به نفت غیراشتغالزای پرنوسان، ویژگی رشد اقتصادی کشور بوده و میانگین 50 ساله این رشد 4 درصد بوده و سوال این است که این کشور الان توان رشد 4 درصدی را ندارد؟

قاسمی افزود: اگر وزارت بازرگانی ما به جای اینکه وزارت توزیع رانت صادرات و واردات باشد، وزارت تهیه کننده استراتژی توسعه صنعتی کشور بود، حتما به این رشد بدون دردسرها دست می یافتیم. اما تجربه جمهوری اسلامی نشان داده که همیشه در دوران بحرانها عاقلانه تر رفتار کردیم و امیدواریم این دوره هم این اتفاق بیافتد. ما می دانیم مشکلات 5 دهه تصمیم گیری امروز بیرون زده و با این دید اگر نگاه کنیم، ظرف یکی دو ماه آینده باید برنامه فعالانه دو ساله ای برای کشور با همین نگرش استفاه از فرصتها تدوین شود. باید فرض کنیم این جشن نفتی تمام شده و به ظرفیتهای خودمان برگردیم.

وی خاطرنشان کرد: مسائل مربوط به فساد امروز شناخته شده است؛ دولت کمی لّخت است و اگر قوانینی در بحث تعارض منافع گذاشته شود و روشن بگوید هیچ مقام دولتی حق ندارد همزمان در بخش خصوصی باشد، هیچ مدیر بانک مرکزی حق ندارد در هیچ موسسه پولی و بانکی باشد و هیچ مقامی از سازمان برنامه حق ندارد در بخش پیمانکاری باشد و خیلی شفاف بگوییم یک بخش دولت و یک بخش غیردولت داریم، وضعیت بهتر می شود. علاوه بر این، بخشهای غیرمسئول در امور اقتصادی مثل بخشهای نظامی نباید در بخش بانکی و حوزه اقتصادی به عنوان رقیب بخش اقتصادی باشند.

سیاست دلار 4200 تومانی برای برخی کالاها کاملا شکست خورده است

پویا جبل عاملی، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه نیز در واکنش به اظهارات حمیدی گفت: پیمان سپاری ارزی از ریشه اشتباه بوده و منطق پیمان سپاری ارزی برای من نامفهوم است؛ صادرکننده ای که می خواهد صادر کند و تولیدکننده ای که می خواهد تولید کند، چرا نباید ارز خود را بفروشد؟ سیاست گذار فکر می کند اگر ارز به سامانه نیما وارد نشود به این معناست که صادرکننده ارز خود را نمی فروشد. اما صادرکننده ای که ارز خود را در بازار سلیمانیه می فروشد، در واقع ارز خود را گرفته چون صراف عراقی باید دلار را به داخل کشور بیاورد تا ریال ببرد. با بخشنامه پیمان سپاری ارزی راه نفس صادرکننده را بسته ایم.

وی در مبحث خود با عنوان "عمق و پایداری بحران ارزی"، گفت: در وضعیت شوک ارزی، مهمترین سیاستی که دولت به دنبال آن بود، کنترل قیمت کالاهای اساسی مردم بود اما در محاسباتی که انجام دادیم هیچ فرقی در نرخ گذاری کالاهایی که ارز 4200 تومانی دریافت می کنند، نسبت به بقیه کالاها که ارزشان از بازار آزاد تامین می شود، وجود ندارد و عملا سیاست 4200 تومانی یک سیاست کاملا شکست خورده است و جز ایجاد رانت نتیجه دیگری به دنبال نداشته است.

این اقتصاددان به رسمیت شناختن بازار، تجدیدنظر در سیستم تخصیصی، پرهیز از غافلگیر کردن بازار ارز و اطلاع رسانی به موقع در خصوص تغییرات سیاستی، حفظ اعتبار سیاست‌گذار، عدم مداخله با ذخایر ارزی بانک مرکزی، لزوم توجه به نرخ تورم فزاینده و کسری بودجه دولت لزوم توجه به مارپیچ نرخ ارز نرخ-تورم، لزوم ساماندهی تقاضای خرد ارز و کاهش بروکراسی تجارت و تخصیص ارز را راههای برای گذر از التهاب ارزی دانست.

کاهش شدید مواد اولیه واحدهای صنعتی استان

امیرمهدی مرادی، دبیر کمیسیون صنعت اتاق مشهد نیز در بخشی از این نشست به ارائه گزارشی از وضعیت اقتصادی واحدهای صنعتی استان پرداخت و اظهار کرد: بررسی‌های ما نشان می دهد رشد میزان تولید واحدها و موجودی مواد اولیه آنها به شدت کاهش یافته؛ این در حالیست که به نظر می‌رسد اغلب واحدها ذخیره نسبتا مناسبی از مواد اولیه تا پایان سال گذشته داشتند.

وی افزود: در سال جاری میانگین درصد رشد قیمت مواد اولیه نزدیک ۱۵۰ درصد بوده و به عبارتی قیمت مواد اولیه بیش از دو برابر شده است. از طرفی، میزان موجودی کالاهای تولیدی در انبار به شدت کاهش داشته است و در شرایطی که در پایان سال بسیاری از واحدها نسبت به سال گذشته از آن با انباشت محصول مواجه بودند، در حال حاضر اغلب تولیدات همزمان به فروش می‌رسند.

مرادی خاطرنشان کرد: به صورت میانگین قیمت محصولات تولید کارخانجات استان ۵۲ درصد رشد داشته است که این میزان رشد خود را با ۷۸ درصد در بازار نشان می‌دهد. از سوی دیگر، به طور متوسط در حال حاضر واحدها به ۹۲ درصد سرمایه در گردش بیشتر نیازمند هستند و علی رغم آنکه بیان می‌شود اغلب شرایط صادرات بسیار مناسب بوده است، میزان صادرات در نیمه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد معناداری نشان نمی دهد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر عمده ترین مشکل واحدها، تامین مالی و تامین مواد اولیه و در درجه بعدی نقل و انتقال ارز است، تصریح کرد: میانگین اشتغال مستقیم واحدهای استان در نیمه نخست سال جاری ۵.۵ درصد کاهش داشته است.

دبیر کمیسیون صنعت اتاق مشهد افزود: میزان موجودی مواد اولیه در صنایع کانی غیر فلزی و نیز صنایع ماشین سازی و تجهیزات در نیمه نخست سال جاری بیش از ۵۰ درصد نسبت به زمان مشابه در سال گذشته کاهش داشته و به وضعیت بحرانی مبدل شده است. میانگین درصد رشد قیمت مواد اولیه در اغلب صنایع نیز بیش از ۱۰۰ درصد و در صنایع ماشین سازی و تجهیزات بیش از ۳۰۰ درصد بوده است.

مرادی بیشترین افزایش قیمت محصولات تولیدی با ۱۷۰ درصد را مربوط به صنایع کانی غیر فلزی دانست که بخشی از این افزایش قیمت با کاهش حاشیه سود فروشنده‌ها جبران شده است. وی تصریح کرد: بیشترین میزان سرمایه در گردش مورد نیاز مربوط به صنایع برق و الکترونیک و سپس صنایع کانی غیر فلزی با ۱۷۰ درصد افزایش و کمترین میزان افزایش سرمایه در گردش مورد نیاز در حوزه صنایع غذایی با ۲۵ درصد بوده است. بیشترین میزان کاهش صادرات در صنایع کانی غیر فلزی و صنایع غذایی بوده و صنایع نساجی از رشد قابل تامل در صادرات برخوردار بوده‌اند. همچنین بیشترین کاهش میانگین اشتغال مستقیم مربوط به واحدهای برق الکترونیک و به دنبال آن صنایع قطعه‌سازی خودرو بوده است.

 

 

 

« منبع خبری : دنیای اقتصاد » آخرین ویرایش : ۷ آبان ۱۳۹۷, ۱۵:۱۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها