اهمیت و جایگاه سرمایه‌های خرد در بازار بورس اوراق بهادار

۲ مهر ۱۳۹۷ کد خبر : 2170
توجه ویژه به امر سرمایه‌گذاری مخصوصا در کشورهای درحال توسعه برای افزایش رشد اقتصادی و رسیدن به توسعه امری ضروری است. برهمین اساس توجه به روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری در کشور و قوت بخشیدن به آن به منظور افزایش رشد اقتصادی می‌بایست مورد توجه سیاست‌گذران و قانون‌گذاران قرار گیرد. در دهه‌های گذشته تنها بانک‌ها عهده‌دار مسئولیت جذب سرمایه‌های خرد مردم و فعالان اقتصادی و جهت‌دهی به آن بودند.

 

اما حجم 6500 میلیارد تومانی سرمایه‌های خرد و نقدینگی سرگردان و نقشی که می‌تواند به عنوان فرصت یا تهدید در اقتصاد کشور داشته باشد، اهمیت وجود استراتژی‌های مختلفی در جهت تجهیز و تخصیص مطلوب این منابع را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد با پیدایش بازار بورس اوراق بهادار و پیشرفت روزافزون آن که ابتدا تصور می‌شد تنها وظیفه هدایت سرمایه‌های کلان را برعهده دارد، این بازار می‌تواند نقش چشمگیری در جهت‌دهی مناسب و همسوی سرمایه‌های خرد و سرگردان با اهداف توسعه اقتصادی کشور، ایفا کند. تجمیع و جهت‌دهی سرمایه‌های خرد به سمت بازار بورس اوراق بهادار از دو زاویه سودمند است. این امر نه تنها می‌تواند با هدایت منابع سرگردان به سمت تولید باعث رشد تولید، صنعت و ایجاد اشتغال شود بلکه می‌توان با رونق بخشیدن به بازار بورس از طریق تزریق سرمایه‌های خرد، به توزیع هرچه بهتر درآمد در بین اقشار مختلف مردم کمک کرد. بنابراین پرداختن به اهمیت و جایگاه سرمایه‌های خرد در بازار بورس اوراق بهادار موضوعی است که می‌بایست بیشتر بدان پرداخته شود.

سرمایه‌گذار –به‌ویژه سرمایه‌گذار خرد- با هدف دستیابی به امکان مصرف بیشتر در آینده مصرف خود را به تعویق می‌اندازد. بنابراین هدف اصلی وی، سرمایه‌گذاری با حداقل ریسک است. در نتیجه زمان و ریسک حاصل از به تعویق انداختن مصرف حال (یا همان سرمایه‌گذاری) دو عنصر مهم برای سرمایه‌گذار است. اهمیت آن نیز بدان علت است که خرید دارایی با هدف کسب سود در آینده در زمان حال صورت می‌گیرد و مقدار آن نیز معین است، ولی پاداش حاصل از آن در زمان آینده به دست می‌آید و با ریسک نیز همراه است.

بازار بورس اوراق بهادار از جمله بازارهایی است که دارای ویژگی‌های مطلوبی برای سرمایه‌گذار است؛ مانند نقدشوندگی بالا که به معنی درجه بالای تبدیل وجوه سرمایه‌گذاری شده به وجه نقد است، شفافیت در بازار، امکان سرمایه‌گذاری با هر میزان سرمایه‌ای که مدنظر است، تنوع اوراق بهادار با ریسک و بازدهی‌های مختلف برای سرمایه‌گذاران با درجه ریسک‌پذیری متفاوت و وجود ابزارهای جدید مالی از جمله صندوق‌های متنوع سرمایه‌گذاری و امکان کسب سود بیشتر نسبت به سایر روش‌های سرمایه‌گذاری. بنابراین بازار بورس می‌تواند هدف مناسب و سودآوری برای سرمایه‌گذاری مخصوصا سرمایه‌گذاران خرد باشد. همچنین بازار بورس به دلیل تنوع شرکت‌های پذیرفته شده در آن که از صنایع و گروه‌های مختلفی هستند، می‌تواند از طریق تنوع‌بخشی و متوازن کردن سبد دارایی‌ها، درجه ریسک سرمایه‌گذاری را نیز کاهش دهد.

از طرف دیگر، دولت‌ها همیشه در تلاش بوده‌اند تا با برقراری شرایط مطلوب و ایجاد زیرساخت‌های مناسب، بتوانند فضای جامعه را برای کارآفرینان و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی موجه جلوه داده و از فرصت‌های پیش‌رو برای پیشبرد اهداف اقتصادی استفاده کنند. در این راستا، یکی از شاخص‌های با اهمیت بانک جهانی که در آن بیش از 200 کشور جهان مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرند، شاخص بهبود فضای کسب و کار است. این شاخص در ده زیر شاخص مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. یکی از این زیرشاخص‌ها شاخص حمایت از سرمایه‌گذاران خرد است. وجود این زیر شاخص در درجه اول به معنای اهمیت و جایگاه سرمایه‌گذاران خرد در معادلات بین‌المللی بوده و در درجه دوم بیانگر نقشی است که سرمایه‌های خرد می‌توانند در اقتصاد هر کشوری داشته باشند. براساس آخرین گزارش بانک جهانی، رتبه ایران در شاخص بهبود فضای کسب و کار 124 و در زیر شاخص حمایت از سرمایه‌گذاران خرد 170 است. رتبه پایین ایران در این زیر شاخص با وجود اهمیتی که در ارزیابی‌های اقتصاد جهانی دارد، نشانگر عدم توجه به سرمایه‌گذاران خرد و کمبود نهادهای نظارتی و قانونی برای حمایت از آنها است. ورود سرمایه‌های خرد به بازار بورس اوراق بهادار و حمایت از آنها دارای مزایای متعددی است که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. وجود این سرمایه‌ها باعث کاهش نیاز به مالکیت متمرکز و در نتیجه کاهش نقاط ضعف مدیریت شرکت می‌شود.
  2. سرمایه‌گذاران خرد سبب بالا بردن توانایی شرکت‌ها در افزایش سرمایه مورد نیاز برای رشد، نوآوری، تنوع و رقابت می‌شوند و این موضوع سبب می‌شود تا شرکت‌ها دیگر به بانک‌ها به عنوان تنها منبع تأمین مالی متکی نباشند و این خود موجب توسعه بازارهای سهام نیز می‌شود.
  3. حمایت از سرمایه‌گذاران خرد پیامدهای مهمی برای ارزیابی شرکت‌ها دارد. تحقیق در مورد 539 شرکت بزرگ در 27 کشور دنیا نشان می‌دهد ارزیابی شرکت‌ها در اقتصادهایی با حمایت بالا از سرمایه‌گذاران نسبت به اقتصادهایی که حمایت ضعیفی از سرمایه‌گذاران دارند، بهتر است.
  4. مطالعات نشان می‌دهد وجود و حمایت از سرمایه‌گذران خرد باعث افزایش قدرت ریسک‌پذیری شرکت‌ها شده و می‌تواند شرکت‌ها را به سرمایه‌گذاری‌هایی با ریسک بالا ولی ارزش‌ افزوده مطلوب‌تر ترغیب کند.
  5. وجود چنین سرمایه‌هایی باعث می‌شود سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها کمتر محدود به محدودیت‌های مالی بوده و در نتیجه منجر به رشد بیشتر درآمد و سودآوری شرکت‌ها شود.
  6. حمایت از سرمایه‌گذاران خرد تأثیر مهم و مثبتی در توزیع درآمد دارد؛ زیرا با تجمیع سرمایه‌های خرد، سرمایه بزرگ جانشین سرمایه‌دار بزرگ می شود و از این جهت باعث کاهش فاصله طبقاتی نیز می‌شود.

در نتیجه با توجه به کمبود نقدینگی در بازار بورس اوراق بهادار که یکی از مشکلات اصلی بازار و از دغدغه‌های اصلی مسئولان بازار سرمایه بوده و با عنایت به اهمیت و جایگاه سرمایه‌های خرد در اقتصاد و منافع قابل اتکایی که چنین سرمایه‌هایی برای بازار بورس دارد، می‌توان به حجم بالای نقدینگی خرد و سرگردان در اقتصاد کشور به عنوان یک فرصت نگریست و با تدوین قوانین و مقررات لازم با هدف حمایت از سرمایه‌گذاران خرد از چند جهت به اقتصاد کشور یاری رساند:

  1. جهت‌دهی مناسب به سرمایه‌های سرگردان در جهت افزایش تولید و اشتغال در کشور و در نتیجه جلوگیری از ورود بیش از حد این سرمایه‌ها به بخش‌های واسطه‌ای
  2. کاهش مشکلات ناشی از کمبود نقدینگی در بازار بورس با تزریق سرمایه‌های خرد به این بازار
  3. تأمین هرچه بهتر منابع مالی مورد نیاز شرکت‌های موجود در بازار بورس
  4. کمک به ارتقای جایگاه ایران در شاخص بهبود فضای کسب و کار و در نتیجه افزایش جذابیت اقتصاد ایران برای سرمایه‌گذاران خارجی
  5. توزیع مجدد درآمد و کاهش فاصله طبقاتی.

 

کارشناس ارشد اقتصاد و فعال بازار سرمایه

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۲ مهر ۱۳۹۷, ۱۱:۱۰


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها