ظرفیت بالای انرژی بادی و خورشیدی خراسان رضوی نسبت به میانگین کشوری

۵ شهریور ۱۳۹۷ کد خبر : 2150
بخشی از توجیه حرکت به سمت انرژیهای تجدید پذیر، محدود بودن سوختهای فسیلی و انرژیهای تجدیدناپذیر است؛ بخشی دیگر نیز مربوط به مسائل زیست محیطی است که روز به روز در کشور ما بغرنج‌تر می‌شود و از طرف دیگر پتانسیل موجود در کشور و به طور مشخص در خراسان بزرگ در این زمینه بسیار قابل توجه است.

از دیرباز استفاده از انرژی باد در فکر مردم بوده از جمله در خواف یا منطقه نشتیفان که از مدتها پیش از انرژی باد استفاده می‌شده است و یا منطقه تایباد که در اسم این مناطق هم استفاده از باد مشخص است. در بحث انرژی خورشیدی هم تقریبا تمام استان این پتانسیل را دارند و برخورداری از این انرژی در نقاط مختلف ایران به ویژه خراسان از متوسط دنیا بالاتر است؛ اما به طور مشخص هر چه به سمت جنوب خراسان مثل فرودس و در نهایت طبس پیش می‌رویم به مناطقی با پتانسیل بسیار بالاتر می‌رسیم. در مجموع می‌توان گفت ظرفیت استان در برخورداری از انرژی باد و خورشید از میانگین کشوری بالاتر است.

اما متاسفانه داشتن پتانسیلها به تنهایی کافی نیست زیرا از این ظرفیتها به خوبی استفاده نشده است؛ این درحالیست که در برنامه پنجم توسعه به سهم 10 درصدی انرژی تجدیدپذیر اشاره شده و در پایان برنامه باید به تولید 5 تا 6 هزارمگاوات برق در کشور از طریق انرژیهای تجدیدپذیر می‌رسیدیم که متاسفانه این امر محقق نشد. در برنامه ششم هم همین روال تکرار شده و فاصله بسیار زیاد است و به جز بخشهای بینالود و خواف که اقداماتی در آن مناطق انجام شده، سایر اقداماتی که در حوزه استفاده از انرژی بادی صورت گرفته، بسیار ناچیز است.

از دلایل این امر می‌توان به میزان رغبت سرمایه‌گذار خارجی اشاره کرد؛ منازعات سیاسی که همواره با کشورهای در حال توسعه داشتیم و به نوعی در این برهه تشدید شده و تحریمها، باعث می‌شود سرمایه گذار خارجی با احتیاط زیادی به این عرصه و دیگر عرصه های سرمایه گذاری کشور ورود کند.  برای سرمایه گذاران داخلی هم مشکلاتی چون قوانین و رویه ها و بوروکراسیهای پیچیده اداری وجود دارد. از طرفی، میزان تعرفه انرژی که در کشور ما واقعی نیست و تا زمانی که این قیمتها واقعی نشود، جذابیت سرمایه گذاری مورد تردید است.

البته ناگفته نماند که در موضوع سرمایه گذاری انرژی تجدیدپذیر فقط بحث اقتصادی مطرح نیست و باید مسائل زیست محیطی و تجدیدپذیر بودن انرژیهای نو را مدنظر قرار داد زیرا اگر این موضوع توجیه نداشت، عربستان که بزرگترین ذخیره نفت دنیا را دارد و برای تولید انرژی برق از سوختهای فسیلی مشکلی ندارد، به سرمایه گذاری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشیدید ورود نمیکرد؛ این کشور تنها200 میلیارد دلار در حوزه انرژی خورشیدی سرمایه گذاری کرده و این نشان میدهد این موضوع برای دنیا حل شده است. با ورود سرمایه گذار خارجی و استفاده از انرژی تجدیدپذیر، میتوانیم در مصرف سوختهای فسیلی صرفه جویی کنیم و آن را صادرات کنیم و در نتیجه درآمد زیادی نصیب کشور میشود و در نهایت این موضوع توجیه اقتصادی خواهد داشت.

به طور مشخص ما فاصله زیادی با کشورهای ترکیه و عربستان داریم؛ عربستان تنها یک قرارداد 200 میلیارد دلاری با ژاپن منعقد کرده و امارات نیز در سال 2050؛ 50 میلیارد دلار سرمایه گذاری در این حوزه خواهد داشت که با توجه به جمعیت این کشور این رقم سرمایه گذاری قابل قیاس با رقمهای سرمایه گذاری در کشور ما نیست. ترکیه هم تا سال 2020؛ 28 میلیارد دلار در حوزه انرژی تجدیدپذیر سرمایه گذاری می‌کند. با نگاه به این سه کشور درمی یابیم که متاسفانه فاصله ما در این زمینه بسیار زیاد است و حتی اگر به سهم 10 درصدی انرژیهای تجدیدپذیر در برنامه پنجم توسعه برسیکم باز هم فاصله زیادی داریم؛ هر چند همین رقم در برنامه ششم توسعه هم کمتر شده است.

مهمترین موضوعی که در بحث سرمایه گذاری داخلی و خارجی برای انرژیهای تجدیدپذیر هست، خرید تضمینی و نرخ تعرفه های خرید است. قانون تقریبا مناسبی در این زمینه در کشور وجود دارد و تعرفه ها به گونه ای دیده شده که برای همه بخشهای انرژی بادی و خورشیدی و... مطلوب است؛ از طرفی به گونه ای پیش بینی شده که برای سرمایه گذار خارجی با توجه به نوسانات ارزی این نرخ تعدیل شود و برای سرمایه گذار داخلی هم با توجه به نرخ تورم تعدیل صورت بگیرد. این مهمترین پشتوانه ای است که دولت در این زمینه دارد تا افراد ترغیب به سرمایه گذاری شوند. هر چند در سالهای اخیر سرمایه گذاران انتقادات زیادی مبنی بر عدم اجرای تعهدات دولت در این زمینه داشته اند، اما اینکه دولت به تعهداتش عمل نمیکند فقط مربوط به بخش نیروگاههای بادی و خورشیدی نیست و در بسیاری از موارد اتفاق افتاده و دلیل آن کاهش منابع کشور بوده است.

مدیر دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه صنعتی سجاد مشهد

اقتصاد شرق آخرین ویرایش : ۵ شهریور ۱۳۹۷, ۱۱:۵۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها