زنگ اول: کشاورزی

درس اول: یک روستا- یک محصول

۸ مرداد ۱۳۹۷ کد خبر : 2123
در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، گذار از اقتصاد سنتی به اقتصاد مدرن با پیشرفت فنی و افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی همراه بوده است. به عبارت دیگر، در فرایند توسعه بسیاری از اقتصادهای پیشرفته، بخش کشاورزی پیشتاز بوده است. بطوریکه روستو در نظریه مراحل رشد اقتصادی به صراحت تأکید می‌کند که دوره اول صنعتی شدن در انگلستان به رهبری صنایع نساجی- که از صنایع تبدیلی و وابسته بخش کشاورزی است- آغاز شد.

در آمریکا، ژاپن، فرانسه، آلمان نیز توسعه صنعتی با پیشتازی و پیش قراولی صنایع تکمیلی بخش کشاورزی آغاز شد زیرا بخش کشاروزی از یکسو برخی از نهاده‌های خود مانند ماشین‌آلات کشاورزی، کودها و سموم را از بخش صنعت تأمین کرده و برای برخی از تولیدات صنعتی تقاضا ایجاد می‌کند و از سوی دیگر بسیاری از مواد خام و مواد واسطه‌ای مورد نیاز رشته‌های مختلف بخش صنعت و به ویژه صنایع تبدیلی را تامین می­کند. لیکن نکته اصلی آن است که در فرایند توسعه به تدریج از سهم بخش کشاورزی در تولید و اشتغال کاسته می‌شود و بخش صنعت در ابتدا و سپس بخش خدمات گسترش می‌یابد. 

بدین ترتیب توسعه اصولی بخش کشاروزی (با در نظر گرفتن تمامی منابع و به خصوص منابع آب) از طریق ارتباط پسین و پیشین با سایر بخشهای اقتصادی، به منظور تکمیل زنجیره تولید ضرورتی انکارناپذیر جهت دستیابی به توسعه اقتصادی کشور است. به عبارت دیگر، تا هنگامی که بخش کشاورزی کشور مدرن و کارا نشود، نمی‌توان مراحل توسعه اقتصادی و به ویژه اقتصاد مقاومتی را – به ویژه با توجه به معضل بحران آب- طی کرد. از طرف دیگر با توجه به اینکه اقتصاد ایران سالهاست که از اتکا به صادرات نفت رنج برده و تحریمهای اقتصادی آن را متوجه صادرات غیرنفتی کرده است و بخش کشاورزی در مقایسه با بخش صنعت نیاز کمتری به ارز خارجی دارد، و همچنین با توجه به اینکه ایران در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی دارای رتبه‌های برتر در سطح جهان بوده (به طوریکه در تولید 23 محصول کشاورزی رتبه‌های اول تا دهم را در جهان دارا است) می‌توان کشاورزی مدرن و پیشرفته را سنگ بنای دستیابی به توسعه اقتصادی و اقتصاد مقاومتی خواند.

از طرف دیگر، در میان استانهای کشور، خراسان رضوی به لحاظ منابع آبی با بیشترین بحران مواجه بوده و دارای بیشترین اضافه برداشت آب است. بنابراین بایسته است این استان پایلوت پیاده‌سازی کشاورزی مدرن در کشور باشد. بی‌شک، یکی از راهکارهای ایجاد کشاورزی مدرن، پیاده‌‎سازی و اجرای طرح یک روستا- یک محصول است به طوریکه استعداد و پتانسیل شهرستانهای مختلف استان در بخش کشاورزی بررسی و ارزیابی شده و یک محصول به عنوان محصول مادر، برای هر روستا در نظر گرفته شود. بطور مثال آلو بخارا در شهر خرو از شهرستان نیشابور، نوغان‌داری در شهر بایگ از شهرستان تربت حیدریه، پسته وحشی در سرخس (دارای بزرگترین و بی‌نظیرترین جنگل پسته وحشی جهان) و... می‌توانند نمونه‌های مناسبی از ایجاد طرح یک روستا – یک محصول باشند. بر این اساس تمامی مسائل مربوط به تولید، توزیع، تحقیق و توسعه، بازاریابی داخلی و خارجی، برگزاری نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها، اگروتوریسم و... مربوط به محصول شناسایی شده در روستای مربوطه متمرکز می‌شود.

دکتری اقتصاد کشاورزی

« منبع خبری : دنیای اقتصاد » آخرین ویرایش : ۸ مرداد ۱۳۹۷, ۱۰:۰۴


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها