فیلترینگ کورسوهای امید

۲۶ دی ۱۳۹۶ کد خبر : 1966
الیاس علی‌پور* چندی پیش در توصیف مصائب کارآفرینی در ایران و راهکارهای برون رفت از بحران موجود، بحثی را تحت عنوان "کارآفرینی در سرزمین ریزگردها" ارائه نمودم. وجه تسمیه نشست، ناشی از نگاه بنده به بستر، ساختار و اتمسفر کنونی فضای کسب‌وکار بود.

در آن جلسه تشریح کردم که سرزمین ریزگردها مشخصاتی دارد که قابل تامل، تحلیل و اصلاح است. اول اینکه در حضور ریزگردها، چشم‌انداز پیش رو، نقاط نزدیک است و  شرایط اجازه نمی‌دهد نقاط دورتر دیده شود، لذا مشاهده تهدیدها و فرصتهای آتی بسیار سخت است و بالطبع برنامه‌ریزی و ترسیم چشم‌انداز بلندمدت رویاپردازانه خواهد بود. دوم اینکه ریزگردها، در نگاه اول ناشی از جبر جغرافیایی است، اما در نگاه عمیق‌تر، ناشی از سوء مدیریت در حوزه مدیریت کلان کشور است. سوم اینکه این تهدید اولین و آخرین تهدید نیست و احتمالا سوء مدیریت در کنترل این معضل، موجب رزونانس (تشدید) معضلات موجود و خلق تهدیدهای قابل پیش‌بینی و غیرقابل پیش‌بینی دیگر می‌گردد.

با این مقدمه، قصد دارم از نگاه کارآفرینانه، به برخی آثار تصمیم اخیر شورای امنیت ملی مبنی بر فیلترینگ (مسدودسازی) شبکه اجتماعی تلگرام بپردازم. از آنجا که تحلیل مبتنی بر داده‌های آماری، در کشورهایی که آمار به لحاظ استقلال نهادی، شفافیت، گردش آزاد اطلاعات، کمبود سازمان‌های خصوصی فعال در حوزه پژوهش‌های آماری، محدودیت کمی و کیفی گزارش‌های آماری و... دشوار است، لذا به نظر می‌رسد خسارتهای تخمین‌زده شده بر مبنای داده‌ها و اطلاعات موجود چندان قابل استناد نیست. اما آنچه مشخص است بر اساس اعلام پاول دوروف (مدیر تلگرام)، تعداد کاربران این نرم‌افزار در ایران حدودا 40 میلیون نفر است که در این آمار باید به این نکته توجه کرد که برخی افراد چند حساب کاربری با شماره‌های مختلف دارند.

با عنایت به توضیحات فوق، حداقل نتیجه‌ای که می‌‎توان گرفت این است که تلگرام یک شبکه اجتماعی با ضریب نفوذ بالاست که فرصتهایی بدیع را در فضای کسب‌وکار ایجاد کرده است.

 آنچه در روزهای اخیر بیشتر به آن پرداخته شده، تاثیر مسدودسازی تلگرام بر جریان درآمد کسب‌وکارهایی است که از این طریق محصولات یا خدمات خود را عرضه می‌کنند. اعداد و ارقامی هم به صورت سرانگشتی تخمین‌زده می‌شود و ضرر و زیان ریالی با تقریب غیر قابل استنادی ارائه می‌گردد.

فارغ از تخمین‌های ریالی انجام شده، شایسته است از نگاهی جامع‌تر آثار فیلترینگ اخیر را بر عموم کسب‌وکارهایی که از این ابزار در ابعاد مختلف بهره می‌برند بررسی کنیم.

بسیاری از سازمانهای دولتی، خصوصی و کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک، با توجه به فراگیر شدن استفاده از تلگرام، کانال تلگرامی را اولویت نخست اطلاع‌رسانی به مخاطب هدف قرار داده‌اند. همانطور که می‌دانید جذب و ساماندهی مخاطب هدف، تولید محتوا، آنالیز رفتار مخاطب و... همگی فرآیندهایی است که مدتهاست کانالهای تلگرامی برای آن بودجه، انرژی و زمان صرف می‌کنند، لذا مسدودسازی یا محدودسازی این بستر، زیان قابل توجهی به فرآیند ارتباطی میان سازمانها و کسب‌وکارها با مخاطبانشان وارد خواهد کرد.

از بعدی دیگر، با توجه به فرصتهای تکنولوژیک و دسترسی عمومی به تلگرام، این ابزار مدتهاست تبدیل به یک ابزار ارزشمند برای بهبود ارتباطات در فرآیندهای زنجیره تامین بنگاه‌ها شده است. بسیاری از تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان، تامین‌کنندگان، فروشندگان و مشتریان از این نرم‌افزار برای تامین نیازهای کسب‌وکار و زندگی خود بهره می‌برند که ایجاد مانع در این مسیر ارتباطی، ایشان را در انجام امور روزانه دچار مشکل کرده است. از منظری دیگر، با توجه به تسهیل در دسترسی و صرفه‌جویی در زمان، انرژی و هزینه، بسیاری از تامین‌کنندگان تلگرام را یکی از ابزارهای اصلی کانال توزیع خود قرار داده‌اند.

وجه دیگر خسارتی است که به منابع اصلی و ارزش پیشنهادی کسب‌وکارها وارد شده است. بسیاری از کسب‌وکارها، بودجه و نفر-ساعت زیادی را صرف افزایش اثربخشی کانال و گروه خود کرده‌اند تا از طریق خلق و توسعه منابع معنوی خویش (اعم از: حق نشر، برند، داده‌ها و محتوا)، تولید ارزش کنند و مسدودسازی تلگرام خسارت جبران‌ناپذیری به آنها وارد کرده است. برخی کسب‌وکارها که ارزش پیشنهادی‌شان در تبلیغات تلگرامی، در دسترس بودن، صرفه‌جویی در زمان و انرژی، کاهش هزینه، عمومیت، طبقه‌بندی مخاطبان، تکیه بر برند و... بوده است، در شرایط حاضر با افول ارزشها و سردرگمی از پیش‌بینی شرایط آتی مواجه شده‌اند. از منظر دیگر، قابلیتهای تلگرام صاحبان کسب‌وکار و مشتریان را به سمت مدیریت هزینه‌ها سوق داده است. در شرایط کنونی اقتصاد ایران که مدیریت هزینه از مهمترین ارکان توفیق اقتصادی است، ارتباطات تلگرامی، ابزاری برای کاهش هزینه‌ها شده است. کاهش هزینه تماسها، هزینه‌های ایاب ذهاب، هزینه ارسال اسناد، اطلاعات و گزارشها و... گوشه‌ای از مزایای تلگرام برای کاربران اقتصادی است. شواهد نشان می‌دهد بنگاههای زیادی که فعالیتشان محدود به فضای مجازی نیست، از تلگرام برای کاهش هزینه مبادله بهره گرفته‌اند و محدودیتهای اخیر، هزینه مبادله آنها را افزایش خواهد داد.

با این تفاصیل، زیان حاصل از مسدودسازی تلگرام، فراتر از خسارت ریالی ناشی از باریک‌سازی جریان درآمد کسب‌وکارهای مجازی است و از وجوه مختلف، فضای کسب‌وکار را متاثر کرده است. منتقدان تلگرام معتقدند ابزارها و نرم‌افزارهای جایگزین می‌توانند اثربخشی تلگرام را داشته باشند و آلترناتیوهایی مانند ایمیل، پیام‌رسان‌های داخلی و... قابلیت جایگزینی دارند، اما بعید به نظر می‌رسد کاربران تلگرام با توجه به بهره‌مندی این نرم‌افزار از بستر امن و کدگذاری شده، سرورهای قوی، به‌روزرسانی مستمر، اعتبار جهانی، پایداری، سرعت، کیفیت و دغدغه‌های حریم خصوصی، به راحتی به نرم‌افزار دیگری اعتماد کنند و جایگزین پیشنهادی بتواند این‌چنین فراگیر شود. علاوه بر این، زمان قابل توجهی باید بگذرد تا نرم‌افزاری دیگر، تا این حد فراگیر شود. بدین ترتیب باید دید درحالی‌که مسدودسازی تلگرام،  بقای کسب‌وکارهای فعال را تهدید می کند، رئیس جمهور محترم که هنگام معرفی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اظهار کرد: "سال گذشته فضای مجازی ۱۰۰هزار شغل ایجاد کرده است، از آقای جهرمی خواستیم سالانه حدود 300 هزار نفر اشتغال ایجاد کند." چگونه می‌خواهد گفتارش را عملی کند.


*کارآفرین جوان نمونه ملی در حوزه فناوری در سال 92

« منبع خبری : دنیای اقتصاد » آخرین ویرایش : ۲۶ دی ۱۳۹۶, ۰۸:۵۴


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها