«دنیای اقتصاد» در گفتگو با فعالان اقتصادی استانهای خراسان موانع تحقق شعار سال 96 را بررسی می‎کند؛

تولید و اشتغال نیازمند برنامة عملیاتی

۲۱ فروردین ۱۳۹۶ کد خبر : 1797
دنیای اقتصاد، فاطمه رافع- «اقتصاد مقاومتی یک مجموعه است؛ این مجموعه اگر فقط در زیر نام اقتصاد مقاومتی مورد توجه قرار بگیرد، ممکن است چندان منشأ اثر نباشد؛ من علاج را در این می‌بینم که این مجموعه را به نقاط مهم تقسیم کنیم و برای هر نقطة کلیدی و مهمی یک فصلی از زمان را قرار بدهیم ...؛ به نظر من علاج در این است که این نقطة کلیدی را امسال درست شناسایی کنیم؛ به اعتقاد من این نقطة کلیدی عبارت است از تولید، تولید داخلی، اشتغال و عمدتاً اشتغال جوانان؛ اینها آن نقاط کلیدی اصلی است. اگر ما توانستیم روی این دو نقطه متمرکز بشویم و کارها را بر این اساس برنامه‌ریزی و دسته‌بندی کنیم، تصوّر این است که کار به‌میزان زیادی جلو خواهد رفت»؛ اینها بخشی از پیام نوروزی مقام معظم رهبری بود که همچون سالهای اخیر نشانگر دغدغة معظم‌له دربارة مشکلات اقتصادی جامعه است؛

رهبر معظم انقلاب در این پیام، سال 96 را با عنوان «اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال» نامگذاری کردند و بر این اساس توجه و تمرکز تمام بخشها و دستگاهها بر شریانهای اصلی اقتصاد یعنی اشتغال و تولید را راهبرد تحقق اقتصاد مقاومتی دانستند تا با بهبود اوضاع اقتصادی حاصل از آن، نتیجه به‌صورت عینی سر سفره‎های مردم مشهود باشد.

تأکید مقام معظم رهبری بر «تولید و اشتغال» در نامگذاری سال جاری، نسخة درمانی اقتصاد بیمار کشور را نشان می‎دهد؛ با این حال تحقق شعار امسال نیازمند برنامة دقیق عملیاتی برای احیای نفسهای به شماره افتادة تولید است؛ تولیدی که به اذعان صاحب‏‎نظران طی این سالها با موانع بسیاری همچون نرخ بالای سود بانکی، افزایش مالیاتها و نبود عدالت مالیاتی، واردات بی‎رویه و کالاهای قاچاق و ... دست و پنجه نرم کرده و همین مسائل باعث شده توان رقابت خود را در سطح بازارهای بینالمللی از دست دهد.

آنچه می‎خوانید گفتگوی «دنیای اقتصاد» با فعالان اقتصادی استانهای خراسان دربارة موانع و راهکارهای تحقق شعار سال است؛

بهرهبرداری سیاسی از شعار سال

عضو هیئت رئیسة انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی با اشاره به برخی اظهارنظرها مبنی بر محقق نشدن اقتصاد مقاومتی مد نظر رهبری در سال گذشته، این قبیل برخوردها را سیاسی می‎داند و تصریح می‎کند: با بررسی مؤلفه‎های مورد نظر رهبر انقلاب می‎بینیم نه تنها دولت فعلی بلکه هر دولت دیگری که روی کار می‎آمد، نمی‎توانست اقتصاد مقاومتی را به صورت کامل محقق کند.

حسین متین‎راد ادامه می‎دهد: به اعتقاد مقام معظم رهبری اقتصاد مقاومتی مطلب جدیدی نیست که توسط ما مطرح می‎شود بلکه ایشان پیشرفتهای علمی و فنی آمریکا را ظرف 150 سال گذشته بکارگیری اقتصاد مقاومتی میدانند؛ ایشان در این باره این مطلب را هم مطرح می‏کنند که آمریکا این اندیشه را برای مادیگری به کار گرفته اما همین تجربة جهانی را می‎توانیم در جهت متعالیتری به کار گیریم.

وی با تأکید بر این که آنچه امروز از سوی منتقدان دولت در زمینة عدم تحقق اقتصاد مقاومتی مطرح می‎شود، واکنشهای سیاسی است، خاطرنشان می‏کند: معمولاً در این برخوردهای سیاسی به واقعیات و مؤلفه‌های مطرح شده از سوی مقام معظم رهبری نمی‎پردازند.

اقتصاد ریاضتی پیش‎زمینة اقتصاد مقاومتی

عضو هیئت رئیسة انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی با اعتقاد بر این که تحقق اقتصاد مقاومتی به پیش‌زمینة اقتصاد ریاضتی هم نیاز دارد، تصریح می‎کند: برای مثال برای تحقق اقتصاد مقاومتی باید از ورود کالاهایی که امکان تولید آن در داخل کشور وجود دارد، جلوگیری شود اما الگوی مصرف مردم ما به گونه‌ای است که این امر محقق نمی‎شود؛ یکی از مؤلفه‎های اقتصاد مقاومتی این است که مردم کالای خارجی خریداری نکنند اما این امر در جامعة ما اتفاق نمی‎افتد؛ باید ببینیم اقتصاد ما چقدر ریشه دارد و چقدر میتواند در برابر شوکهای احتمالی مقاومت کند.

متین‎راد با اشاره به این که در شعار امسال بحث اشتغال و تولید مطرح شده زیرا بیکاری برای مردم ملموس است، بیان می‎کند: دولت یازدهم نرخ تورم 40 درصدی را تک رقمی کرده و در راستای کاهش تورم طبیعی است که سیستم انقباضی باشد؛ دولت باید بین کاهش تورم و انباشت بیکاری یا افزایش تورم و رونق و کاهش بیکاری یک مورد را انتخاب می‌کرد؛ به اعتقاد من اگرچه بحث اشتغال و تولید از سوی رهبر معظم انقلاب مورد تأکید قرار گرفته است اما جناح مقابل دولت از این موضوع نیز استفادة ابزاری و سیاسی میکند؛ باید در این زمینه به تمام واقعیتهای موجود در فضای اقتصاد توجه کرد.

وی اضافه می‎کند: دولت باید امسال بر رونق و حمایت از صنایع کوچک و متوسط تمرکز بیشتری داشته باشد تا این صنایع نیروی کار بیشتری جذب کنند و تولید بیشتری نیز داشته باشند؛ حمایت از تولید باید با برنامه و با هدف ایجاد اشتغال و تولید بیشتر باشد.

لزوم تدوین برنامة عملیاتی شفاف

عضو هیئت رئیسة انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی کنترل قاچاق را نیز یکی دیگر از راهکارهای حمایت از تولید و ایجاد اشتغال برمی‎شمارد و می‎گوید: اگر از ورود کالای قاچاق و واردات بی‌رویه جلوگیری نشود، تزریق منابع مالی به تولیدکنندگان باعث دپوی کالاهای تولیدشده در انبارها خواهد شد؛ از طرفی باید برای تحریک تقاضا در زمینة مصرف تولیدات داخلی نیز از ورود کالاهای قاچاق جلوگیری کرد.

متین‎راد با تأکید بر این که دولت برای حمایت از تولید و اشتغال باید با کمک مجلس برنامة عملیاتی شفافی را تدوین کند، می‎افزاید: فشارهای بسیاری بر بخش تولید وارد می‌شود برای مثال در دوران رکود مالیات تولیدکنندگان افزایش می‌‎یابد! بخش دولتی باید سنگها و موانع پیش روی تولید را از میان بردارد.

وی در خصوص ظرفیتهای موجود در خراسان رضوی برای اشتغالزایی اظهار می‎کند: این استان به دلیل وجود بارگاه منور رضوی و حضور سالانه بیش از 25 میلیون نفر مسافر، بعد از تهران بهترین بازار مصرف انواع کالاها به حساب می‎آید اما در حال حاضر این ظرفیت عظیم به راحتی در اختیار سایر استانها و حتی کشورهایی مانند چین قرار می‌گیرد؛ در این زمینه نیز در مقیاس کوچکتر باید به نوعی کنترل واردات صورت گیرد؛ بزرگترین پتانسیل استان خراسان رضوی برای ایجاد اشتغال این بازار مصرف میلیونی است و باید سرمایه‎ها به سمتی هدایت شود که این ظرفیت در جهت اشتغالزایی در داخل استان قرار گیرد.

جای خالی برنامة عملیاتی

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان جنوبی نیز با بیان این که نظامهای مدیریتی در کشور ما متناسب با یک کشور در حال توسعه نیست، به «دنیای اقتصاد» می‎گوید: نظامهای مدیریتی در کشورهای در حال توسعه باید بر مبنای مدیریت عملیات باشد اما در کشور ما اینطور نیست و به همین دلیل بیشتر به کلی‌گویی می‌پردازیم و وارد جزئیات و تقسیم کار نمیشویم.

محسن احتشام ادامه می‎دهد: در مسائل اقتصادی که تأکید مقام معظم رهبری نیز هست، برنامة عملیاتی نداریم و گرفتار کلی‎گویی شده‌ایم؛ برای تحقق اهداف تعیینشده باید برنامة عملیاتی منطبق بر تجزیه و تحلیل فضای کسبوکار تبیین شود و برای تدوین این برنامة عملیاتی باید نقاط ضعف و قوت کسب‏وکارها استخراج و بر مبنای آنها استراتژی تعیین شود.

وی با اشاره به این که از سال 91 مقام معظم رهبری شعار هر سال را به تکیه بر مسائل اقتصادی تعیین و مطرح کردند، تصریح می‎کند: سال گذشته و امسال نیز بحث اقتصاد مقاومتی مطرح شد؛ اگر به روش نظامهای مدیریتی قبل حرکت کنیم، اهداف تعیینشده محقق نخواهد شد اما اگر حرکت بر اساس تجزیه و تحلیل محیط کسب‌وکار و با تعیین استراتژی باشد، اقتصاد مقاومتی محقق خواهد شد.

نیاز به طرح‎ریزی استراتژیک

رئیس اتاق بازرگانی خراسان جنوبی با تأکید بر این که باید برای حمایت از تولید و اشتغال، طرحریزی استراتژیک داشته باشیم، می‎افزاید: زیرا محیطهای کسب‏وکار متحول شدهاند و با تغییر همراه هستند؛ تفکر استراتژیک باید کسب‌وکارهای اشتغالزا را از بحران نجات دهد و به سمت اشتغالزایی مولد هدایت کند.

احتشام یادآور می‎شود: در محیط کسب‌وکار نقاط ضعف و تهدیدی وجود دارد که بزرگترین آن نرخ بالای سود تسهیلات بانکی است که باعث شده قیمت تمام شدة کالاهای تولیدشدة داخلی بالا باشد و در نتیجه به همین دلیل تولیدکنندگان ما قدرت رقابت در سطح بازارهای جهانی را ندارند و این امر یک تهدید به حساب می‎آید.

وی به این نکته نیز اشاره می‎کند که کشور ما فرصتهای بسیاری در فضای کسبوکار برای حضور در بازارهای جهانی دارد و اظهار می‎کند: برای مثال در بسیاری از محصولات دارای مزیت نسبی هستیم که این مزیت نسبی میتواند با تحقق اقتصاد مقاومتی به مزیت رقابتی تبدیل و در نتیجه اشتغال پایدار ایجاد شود.

تهدیدهای فضای کسب‏وکار

رئیس اتاق بازرگانی خراسان جنوبی افزایش درآمدهای مالیاتی در دوران رکود را یکی دیگر از تهدیدهای فضای کسبوکار می‎داند و خاطرنشان می‎کند: علاوه بر این 23 درصد از نرخ حق بیمة تأمین اجتماعی توسط کارفرمایان پرداخت میشود که مجموع این عوامل باعث افزایش قیمت تمام‏شدة تولید میشود و بدون اصلاح این موارد اقتصاد مقاومتی در حد شعار، بیلبورد و پوستر باقی میماند.

احتشام با بیان این که برای حمایت واقعی از تولید و اشتغال نیازمند برنامة عملیاتی هستیم، بیان می‎کند: نرخ بیکاری کشور نشاندهنده علت تأکید شعار سال بر اشتغال و تولید است؛ نرخ بیکاری جوانان تحصیل‌کرده در کشور به 35 درصد رسیده و این نرخ با وجود منابع سرشار موجود در کشور قابل قبول نیست؛ برای بهبود وضعیت اقتصادی و رفع مشکلات باید مؤلفههای اقتصاد مقاومتی به اصول اخلاقی تبدیل شود و همه باید به آنها متعهد باشند.

وی در خصوص نقش بخش خصوصی برای تحقق شعار سال، تصریح می‌کند: تاکنون بخش خصوصی نقش بسیار مهمی در تحقق اقتصاد مقاومتی داشته است؛ با توجه به وضعیت دشوار موجود و مانعتراشیهای بخش دولتی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزة تولید نشان‌دهنده ایثار این بخش است؛ بخش خصوصی و کارآفرینان برای اثرگذاری بیشتر در این زمینه باید انگیزه داشته باشند.

رئیس اتاق بازرگانی خراسان جنوبی با اشاره به این که در این استان پتانسیلهای بسیار زیادی برای ایجاد فرصتهای شغلی وجود دارد، می‎افزاید: حضور مدیران خلاق، توانمند و کارآمد، وجود منابع انسانی فراوان و نیروهای جوان تحصیل‌کرده، منابع عظیم خدادادی از جمله در حوزة معدن و برخی محصولات کشاورزی از قبیل زعفران، زرشک، انار و ... می‌تواند در استان منجر به ایجاد مشاغل پایدار و توسعة اقتصادی شود.

بیکاری، اصلی‎ترین بحران

دبیر خانة صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در گفتگو با «دنیای اقتصاد» به تأکید مقام معظم رهبری در نامگذاری سالهای اخیر بر مسائل و مشکلات اقتصادی اشاره می‎کند و می‎گوید: بدون تردید این امر نشان می‏دهد اولویت کنونی ما بحث اقتصاد است.

فیروز ابراهیمی بیکاری را یکی از اصلی‎ترین بحرانهای موجود در جامعه برمی‎شمارد و اظهار می‎کند: در حال حاضر بر اساس آمار رسمی حدود چهار میلیون نفر بیکار در کشور وجود دارد و پنج میلیون نفر فارغ‌التحصیل دانشگاهی نیز به زودی به این جمعیت اضافه می‎شوند و در سالهای آینده نزدیک این تعداد به 9 میلیون نفر افزایش می‎یابد؛ تنها راهکار رفع این بحران، کارآفرینی و ایجاد اشتغال است و در این مسیر باید تمام اجزای مختلف کشور و حاکمیت بر محوریت اقتصاد و رفع و موانع و چالشهای پیش روی تولید تمرکز کنند.

وی رونق تولید را تنها کانال و پایگاه برای ایجاد اشتغال پایدار می‎داند و بیان می‎کند: برای تحقق شعار سال و عبور از بحران بیکاری باید تمام ظرفیتهای کشور در خدمت تولید باشند در غیر این صورت این بحران می‏تواند به یک چالش ملی تبدیل شود که کشور را با مخاطرات جدی‎تر مواجه می‎کند.

نبود اراده برای مبارزه با قاچاق

دبیر خانة صنعت خراسان رضوی با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر لزوم جلوگیری از ورود کالای قاچاق، تصریح می‎کند: سالانه حدود 20 میلیارد دلار کالا به صورت قاچاق وارد کشور می‎شود و هنوز نتوانسته‎ایم این پدیدة مذموم را برطرف کنیم و به این طریق دو میلیون فرصت شغلی را تقدیم بیگانگان می‎کنیم در حالی که با جلوگیری از واردات کالای قاچاق برای 50 درصد بیکاران موجود در جامعه فرصت شغلی ایجاد خواهد شد.

ابراهیمی اضافه می‎کند: به نظر می‎رسد علیرغم تأکید رهبر انقلاب، عزم و اراده‎ای برای جلوگیری از ورود کالای قاچاق به کشور وجود ندارد زیرا نظام ما نظام قدرتمندی است و کشور ما با وجود ناامنیهای موجود در منطقه، از امنیت پایداری برخوردار است با این حال چطور تاکنون نتوانسته‎ایم پدیدة قاچاق را از بین ببریم؟ به نظر هر زمان که خواسته‎ایم توانستهایم و هر جا که نتوانسته‎ایم در واقع نخواستهایم.

وی به گران بودن تولید در کشور نیز اشاره و اظهار می‌کند: هزینة تأمین مالی تولید در کشور ما چندین برابر کشورهای منطقه است؛ مالیات بسیار، هزینه تأمین اجتماعی بالا، پایین بودن نرخ بهره‎وری، فرسودگی تکنولوژی و ... از جمله دلایل بالا بودن قیمت تمام شدة تولید در کشور محسوب می‎شود و در کنار اینها، قدرت خرید مردم نیز کاهش یافته و مجموعة این عوامل تولید را در کشور ناکارآمد کرده است؛ برای اقتصادی کردن تولید تنها باید برای تولیدکنندگان داخلی شرایط برابر با رقبای منطقه‎ای فراهم شود.

بازار مصرفی بزرگترین پتانسیل اشتغالزایی

دبیر خانة صنعت خراسان رضوی حضور سالانه 25 میلیون زائر رضوی را ظرفیت عظیمی برای اشتغالزایی در استان می‏داند و می‎افزاید: حضور این زائران بازار حداقل پنج هزار میلیارد تومانی سوغات زائر فراهم می‎کند که بر اساس اعلام برخی کارشناسان منطقه‌ای، 80 درصد آن را در اختیار کالاهای چینی و ... است بنابراین این بازار را هم در اختیار خارجیها قرار داده‎ایم در حالی که این ظرفیت بهترین فرصت برای اشتغالزایی است.

ابراهیمی مرزهای مشترک گسترده با کشورهای همسایه و جمیعت 300 میلیون نفری این کشورها را نیز که عمدتاً مصرف‌کننده هستند، یکی دیگر از پتانسیلهای خراسان رضوی برای اشتغالزایی برمی‎شمارد و تصریح می‌کند: همچنین خراسان رضوی به عنوان نقطة کانونی شرق کشور محسوب می‎شود و در زمینة تولید برخی کالاها و محصولات استراتژیک از جمله زرشک، زعفران، صنایع غذایی، صنایع تبدیلی کشاورزی و ... ظرفیتهای بالقوة بسیاری دارد که با برنامه‎ریزی صحیح و هم‎افزایی بیشتر بین دولت و بخش خصوصی این ظرفیتها می‎تواند به بالفعل تبدیل شود.

نبود اراده برای تحقق اقتصاد مقاومتی

نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان شمالی هم معتقد است: ظاهراً عزم و اراده‌ای در دستگاههای دولتی برای تحقق اقتصاد مقاومتی وجود ندارد و این امر تنها در حد حرف باقی مانده است و متأسفانه غیر از کارشکنی و عدم اجرای قوانین اقدام دیگری انجام نمی‌شود.

حیدر حیدریان با بیان این که سختگیریهای برخی دستگاهها از قبیل تأمین اجتماعی، بیمه، دارایی و ... تولید را فلج کرده است، اظهار میکند: دود این عدم همراهی و عدم حمایت از تولید در نهایت به چشم دولت خواهد رفت؛ دستگاههای تولیدی باید در راستای تحقق شعار سال مردانه وارد عمل شوند و از تولید حمایت کنند.

وی با تأکید بر این که باید راهکاری برای حمایت از تولید ارائه تا بسترهای مورد نیاز برای تولید فراهم شود، خاطرنشان می‌کند: باید تسهیلات کم‌بهره در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد تا از این طریق اقتصاد رونق یابد و فرصتهای شغلی برای جوانان ایجاد شود.

عملکرد ضدتولید دستگاههای دولتی

نایب رئیس اتاق بازرگانی خراسان شمالی با اعتقاد بر این که بخش خصوصی تمام توان و سعی خود را برای رونق تولید و ایجاد اشتغل به کار گرفته است، تصریح میکند: حلقه‎های مختلف تولید به صورت زنجیروار به هم متصل هستند و در صورتی که یکی از این حلقه‎ها نباشد، زنجیرة اتصال قطع خواهد شد؛ عدم همراهی دستگاههای تولیدی در فرایند تولید و عدم حمایت آنها از این فرایند باعث بروز مشکلات بسیاری در این مسیر برای بخش خصوصی شده است.

حیدریان با اشاره به این که خراسان شمالی استان جوانی است و در صورتی که تولید در این استان مورد حمایت قرار بگیرد، پتانسیلها و ظرفیتهای بسیاری برای اشتغالزایی در آن وجود دارد، بیان میکند: تنها راهکار رشد و توسعة اقتصاد در خراسان شمالی حمایت از تولید است تا از این مسیر اشتغال ایجاد شود؛ پرداخت تسهیلات کمبهره به تولیدکنندگان، برقراری عدالت مالیاتی و ... نیز از راهکارهایی است که در مسیر حمایت از تولید باید مدنظر قرار گیرد.

« تهیه کننده : فاطمه رافع » « منبع خبری : دنیای اقتصاد » آخرین ویرایش : ۲۱ فروردین ۱۳۹۶, ۱۱:۲۱


نظر سنجی اقتصاد شرق

اخبار تصویری

پیشخوان خبر

یادداشت ها